Ben Troi Long An

Ha Huyen Chi

Mau Binh

Long Ân

HÀ HUYỀN CHI
BÊN TRỜI MÀI KIẾM


Trong một thế giới thực tiễn đến phũ phàng, trong một cuộc đời con người chỉ tin ở chủ thuyết thực dụng, thì được đọc một bài thơ hay là một điều kỳ thú, được đọc cả một tập thơ hay là được làm một cuộc đào thoát tuyệt vời . Hà Huyền Chi làm thơ hay, điều này đã được đám đông xác nhận, vì điạ vị một thi nhân không do một chế độ chính trị, không do bất cứ một thứ ngự sử văn hóa nào có thẩm quyền thị thực . Chính cuộc đời đã đóng dấu son cho tác phẩm và tác giả. Hà Huyền Chi trong tập thơ mới nhất của anh với tựa đề Bên Trời Mài Kiếm đã cho những người yêu thơ những giây phút tự giải thoát khỏi cái ta của thời đại kỹ thuật cực cao, để trở về với cái ta bình dị của thời quá khứ. Cái tên của tập thơ cũng bình dị và rất cổ điễn . Cái tên của tập thơ đã được viết bằng ngôn ngữ biểu tượng để diễn tả một suy nghĩ trừu tượng của tác giả. Chúng ta đã ghi nhận Hà Huyền Chi là con người thơ cổ điển, một kẻ lạc lõng trong cái mê cung thời đại, anh đã nói những xúc động trừu tượng của anh bằng ngôn ngữ cổ điển đó. . . . “ Ta hết ta là thuở khuấy trời
Ðạp sao cưỡi gió mộng như đời
Cơm bầu rượu ống mà thanh thản
Mũ Ðỏ như hồn rạng rỡ phơi . . . “
Là người làm thơ mang tính cổ điển, nên trong những giông bão của trăm nghìn cuộc biến động văn hóa, anh vẫn trung thành với những qui luật, những ràng buộc của quá khứ thơ Ðọc Hà Huyền Chi, người yêu thơ sẽ không bị bất ngờ trước những cuộc nổi loạn kỹ thuật có nguyên nhân, hoặc chẳng có nguyên nhân nào, có thể rất có duyên và có thể rất vô duyên, và đôi khi chỉ là những cuộc nổi loạn để biểu dương một hành động ngạo mạn của một vài người làm thơ tự tin quá độ đến mù lòa. Thơ tự nó là một phát biểu văn học qua sự khai dụng kỳ diệu hình ảnh và nhạc tính. . . . “ Bạn mời dăm múi sầu riêng
Ngát hương sông Hậu, sông Tiền trên môi
Trăm gai nhọn lểu hoan cười
Giữa dòng trôi dạt tả tơi nghìn trùng . . . “
Ðặc tính khác nơi con người Hà Huyền Chi là đặc tính của con người lính trận, ngôn ngữ thơ của Hà Huyên Chi đầy góc cạnh, đầy khinh bạc Nhưng Hà Huyền Chi không sỗ sàng với thơ, anh kính cẩn tôn sùng thơ như một tín đồ ngoan đạo . Cái cao ngạo, cái bất cần của người lính, vẫn có những ràng buộc, những kỷ luật để kềm giữ, không để người làm thơ Hà Huyền Chi bước qua những lằn ranh cấm, để đến độ sàm sỡ với thơ như một vài người làm thơ đã tự tin quá độ đến mức tưởng tượng rằng, những bôi bác thơ thẩn của một người làm văn chương với lai lịch, hào quang ngụy tạo, có thể áp đặt sự chấp nhận của đám đông . Vì thơ là thành trì sau cùng mà những kẻ phá phách, những kẻ phản văn chương cũng phải chùn chân không dám bước tới . Thơ là cõi trời cao cả, mà chính những kẻ vô luân, phi nhân bản, như con người đế quốc vĩ đại mang tên Alexandre của xứ Macedoine cũng phải tôn kính . Không ai sàm sỡ với thơ, vì kẻ sàm sỡ với thơ đã viết cho mình bản án độc địa nhất . Ta hãy đọc cái tính lính chiến trong thơ Hà Huyền Chi trong một thí dụ nhỏ:
. . .” Chưa cùng đường mạt lộ
Biết ai hùng ai hèn
Trong thẳm sâu nỗi sợ
Có chơi vơi ánh đèn . . . “
Thơ là ngôn ngữ đã đến với con người trước chữ viết, vì âm điệu thơ, nhạc trong thơ, là chữ viết ghi chép trong trí não con người ở cái thuở hoang vu của lịch sử, là ngôn ngữ truyền khẩu, là sáng tạo truyền thông đầu tiên trước những sáng tạo truyền thông bất tận của con người Nhạc có thể đã từ thơ tách ra một không gian sống riêng biệt, nhưng không bao giờ cắt đứt liên hệ với thơ . Là con người làm thơ cổ điển, Hà Huyền Chi đã giữ vững cái cội gốc của thơ. Con người lính bạt mạng, con người lính cao ngạo nơi Hà Huyền Chi, thực ra là con người lính tin tưởng ở những kỷ luật nghiêm chỉnh . Ðây là một giằng co lý thú, một chuyển động đối nghịch nhưng hòa hợp giữa cái có và cái không, giữa cái âm và cái dương, giữa thơ và cái thực của cuộc đời đang chuyển dịch với vận tốc chóng mặt . Bên Trời Mài Kiếm là một tập hợp những sáng tác của Hà Huyền Chi kéo dài trên một thời đoạn đo vừa một phần tư thế kỷ. Tập thơ có thể được coi là một ghi chép tiến trình biến thái suy tư và tình cảm của tác giả ở một thời đoạn ngắn của cuộc đời đầy những biến động dồn dập của cận đại lịch sử Viet Nam khốn cùng . Ngươi làm thơ Hà Huyền Chi, người lính Hà Huyền Chi, người Việt Nam, đã vất vả lao đao với cái định mệnh cay nghiệt, và đã thực sự yêu quê hương và dân tộc của mình . . . . “ Thiếu quê đời bỗng dưng thừa
Hồn ta trái héo từng giờ buồn lay
Tiếc gì ngày rỗng lưu đầy
Xá gì cõi sống mượn vay đã nhàm . . . “
Bên Trời Mài Kiếm do Cung Tên ấn hành và phổ biến, chia thành hai phần Anh và Việt ngữ, dầy 350 trang, đề giá 15 mỹ kim Người viết xin trang trọng giới thiệu cùng những người yêu thơ/ .
Long Ân
(Tạp chí Phụ Nữ Việt)