Tho Tinh Chon Loc 3

HHC




Ha Huyen Chi







Mau Binh



Đại Mục Lục Thơ HHC







		Số
Phác Thảo Bộ Phim Văn Sử Con Tiên Cháu Rồng Mời vào trang Phim Rồng Tiên
Mục Lục Thơ Mậu Binh ABC
Mục Lục Thơ Mậu Binh Theo Từng Tập

THƠ TÌNH CHỌN LỌC

NGUYỄN HOÀI THƯƠNG SƯU TẦM VÀ TUYỂN CHỌN

NGƯỜI ÐỌC: HẠC BÚT ÔNG
———————————————————————————————————
(Tiếp theo và dứt iểm)

LƯU TRỌNG LƯ

Họ Lưu được chọn 7 bài. Không rõ vì vô ý hay hữu tình mà hai thi nô của Ðảng được ưu đãi hơn người (Xuân Diệu 9 bài). Trong khi những thi sĩ thời danh khác như Thanh Tâm Tuyền 1, Viên Linh 1, Du Tử Lê 1, Cung Trầm Tưởng 1, Phạm Thiên Thư 2, Hoàng Cầm 1, Hữu Loan 1 ( Hữu Loan còn không có tên trong phần mục lục luôn. Bài Mầu Tím Hoa Sim số 119 được bán cái cho Quang Dũng)!!!...

Tác giả của Tiếng Thu đã từng nhúng thơ y vào máu người nông dân qua Cải Cách Ruộng Ðất,1953,và nhúng nhân cách y xuống bùn đen của hư vinh:

...” Cố bần nông quật ngã,đè lên
Ðấu cho tan nát mặt lỳ
Ðấu cho mất xác, của về tay ta.”

(Lưu Trọng Lư)

(Theo Nguyễn Hữu Thống, tuần báo VN Mới số 153.)

Quật ngã thì được rồi, còn đè lên thì kỳ thấy mẹ. Tưởng tượng đi, nữ địa chủ bị dăm bẩy thằng bần cố răng đen mã tấu nó bề hội đồng ngay giữa đấu trường thì đâu có thua gì hải tặc Thái Lan chứ? Mặt lỳ, cũng là chữ khó hiểu. Người lương dân (đa số) khi không bị lôi ra đấu trường sắt máu cỡ đó, thì dẫu có mặt dầy như Bác cũng khó mà lỳ nổi. Trừ phi là Bác và Ðảng cố tình gán ghép cho họ những cái tội trời đất chẳng dung tha. Tên thi nô này đã vô tình chửi cha Bác Ðảng của y về những vu vạ trắng trợn đến nỗi kẻ nào bị đấu cũng đành chọn cái chết sướng hơn.

Ðấu cho mất xác, là một từ thô bạo phi nhân khác. Mất xác, có
hai ý:
-Tra tấn tới banh da sẻ thịt, tới chết chẳng toàn thây.
-Thủ tiêu nạn nhân, chơi mò tôm. Dưới từ ngữ quỷ mị thông thường của Ðảng là: giải giao, chuyển trại, điều lên trên.

Chữ “của về tay ta” đã nói lên chính sách bất nhân của Bác và Ðảng. Thì ra Ðảng chỉ là đảng cướp. Ăn cướp là chủ đích, là cứu cánh, đấu tố là phương tiện.

Chỉ trong có mấy câu vè tuyên truyền xách động bài chòi như vậy mà Lưu Trọng Lư đã vấp phạm chừng ấy khuyết điểm. Ta không coi rẻ y sao đặng?

Nhìn lại những bài thơ tình của y được chọn lọc nhé. Họ Lưu nổi tiếng qua bài Tiếng Thu. Người ta thường bị huyễn cảm qua tiết điệu du dương bởi nhạc phổ Lê Thương:

“Em không nghe muà thu
Dưới trăng mờ thổn thức?

Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ?

Em không nghe rừng thu
Lá thu kêu xào xạc,
Con nai vàng ngơ ngác
Ðạp trên lá vàng khô?

(Lưu Trọng Lư,trang 340 sd)

Thơ chủ yếu ở cô đọng, hàm xúc. Cao hơn nữa, ở bậc thượng thừa, là “ý tại ngôn ngoại”. Thế nên, người làm thơ có trình độ, thường gói ghém sự diễn đạt tư tưởng ở mỗi câu riêng biệt. Ít ra thì cũng không phải dùng tới 3,4 câu mới nói được một ý. Ở Tiếng Thu thì sự yếu kém đã thể hiện rõ ràng. Cả bài thơ này chỉ nói ược 3 ý. Mỗi câu trong 3 đoạn thơ trên cần thiết phải dựa dẫm vào nhau đểẩ đứng vững. Tay ngang như T.T. KH. cũng chỉ cần dùng tới 2 câu:

...” Chồng tôi vẫn biết tôi thương nhớ
Người ấy,cho nên vẫn hững hờ”...

(T.T.KH, Hai Sắc Hoa Ti Gôn)

“Em không nghe” là một hình thái xác định, có tính cách dè bỉu, trách móc em cà chua, em vô tâm. Ở thể nghi vấn, tối thiểu họ Lưu cũng phải biết dùng chữ: “Em nghe không” mới thanh lịch chứ? Ðảo ngữ như thế, ta có thể tránh bớt cái dấu chấm hỏi cuối câu 2.( Hạc Bút này rất ghét phải chấm phết trong thơ. Và chỉ dùng khi thật cần thiết mà thôi)

Cả đoạn hai là một lối tán tỉnh, tỏ tình thô bạo. Giống như khi người ta mơn trớn người tình bằng một chiếc lông gà, thì họ Lưu đã dùng cả một con gà. Chữ rạo rực là bằng chứng của sự thô bạo ấy. Người cô phụ khi nhớ về người chinh chiến miền xa thì chỉ ở hình thái bâng khuâng, quặn thắt, thiết tha. Chữ rạo rực hàm ý thèm muốn nhục thể, do một trợ hứng từ ngoại cảnh trước mắt. Hơn nữa Tiếng Thu được viết vào thời điểm 1939, thời chinh phu khố xanh, khố đỏ này thì “em không nghe” thấy cái rạo rực kia cũng đâu có gì đáng trách?

...” Con nai vàng ngơ ngác
Ðạp trên lá vàng khô.”

Cái hình ảnh này đã làm mờ, lấn lướt đi, những sai sót, những cái vô duyên trong toàn bài. Nếu không gắn hai câu này vào cuối bài thì làm sao giải thích đựơc tiếng lá thu “kêu” xào xạc? Bởi lá thu chưa hẳn là lá khô.

Những bài khác cuả họ Lưu trong tuyển tập này cũng không khá hơn gì mấy:

Khi Thu Rụng Lá

“Em có bao giờ nói với anh
Những câu tình tứ thuở ngày xanh,
Khi thu rụng lá bên hè vắng,
Tiếng sáo ngân xa vẳng trước mành.

Em có bao giờ nghĩ tới anh
Khi tay vịn rũ lá trên cành?
Cười chim, cợt gió nào đâu biết:
Chua chát lòng anh, biết mấy tình?

Lòng anh như nước hồ thu lạnh
Quạnh quẽ đêm soi bóng nguyệt tà...
Ngày tháng,anh mong chầm chậm lại;
Hững hờ em mặc tháng ngày qua...

Mùa Ðông đến đón ở bên sông,
Vội vã cô em đi lấy chồng;
Em có nhớ chăng ngày hạ thắm:
Tình ta lưu luyến một bên lòng?

(LTL, trang 340 sd)

Ðoạn đầu rất bình thường, nếu không muốn nói là tầm thường. Câu 4 không chỉnh ở chữ “ngân xa vẳng” không hợp lý. Phải biết viết là Tiếng sáo xa ngân vẳng trước mành” mới đúng.

Lá gió cành chim là hình ảnh dùng cho người đàn ông phóng đãng, trăng hoa. Họ Lưu đem gán cho em thì thê thảm quá . Em của họ Lưu, đi khách tưng bừng như thế thì báu gì mà thơ với thẩn, tình với tứ chứ? Em vịn cành nào thì lá rũ tiêu điều. Chưa tởn sao mà cuối bài còn “lưu luyến một bên lòng” làm gì nhỉ?

Câu 10 mạch thơ không chỉnh ở “quạnh quẽ đêm soi bóng (bởi) nguyệt tà”. Nên viết là “quạnh quẽ đêm khi ánh nguyệt tà” sẽ thoát ý hơn.

Ðoạn cuối họ Lưu hụt hơi thấy rõ. Hắn bắt chước Xuân Diệu ở lối viết ngây ngô tưởng là làm mới thơ. “Muà Ðông đến đón” thế khỉ nào được. Mới ở muà thu anh còn than là “Hững hờ, em mặc tháng ngày qua.” Sao tới mùa đông anh đã đảo lưỡi: “Vội vã cô em đi lấy chồng” được nhỉ? Anh lại chơi một quả hồi tưởng ngớ ngẩn về một hạ thắm nào đó, khiến thời gian lộn mèo lung tung, có đáng không? Anh còn can tội chấm phẩy loạn cào cào chẳng ra sao cả.

Bài Một Muà Ðông là kết hợp loạn xà bần của các thể thơ, 5,6,7,8 chữ và song thất lục bát. Sau đoạn thơ đầu là một diễn tả lung tung, cà lăm với “buồn vời vợi” “nói không cùng” lập tới lập lui.

...” Em ngồi trong song cửa
Anh đứng dựa tường hoa,
Nhìn nhau mà lệ ứa,
Mỗi ngày một cách xa.

Ðây là giải Ngân Hà,
Anh là chim Ô thước
Sẽ bắc cầu nguyện ước
Mỗi đêm một lần qua...”

(Một Mùa Ðông,trang 341,sd)

Con gái nhà lành đâu có ngồi hoài bên song cửa để bầy hàng vậy cà? Tường hoa, là tường lửng, dùng ngăn cách khu vườn với hành lang. Anh đứng dựa tường hoa của nhà anh thì mần răng “nhìn nhau mà lệ ứa” được nhỉ? Nếu anh dám đứng dựa tường hoa nhà nàng thì nhìn nhau làm khỉ gì. Cầm nhau cũng còn được kia mà. Anh ngớ ngẩn thấy bà đi ấy. Cái tường hoa ấy biết tự di động hay sao mà anh rên rỉ rằng mỗi ngày một cách xa?

Ðoạn sau anh rơi vào sai lầm nhiều hơn. Anh đếch nhớ là bầy chim Ô thước chỉ làm cái công việc bắc cầu của binh chủng Công binh kiến tạo cho người khác qua sông. Anh đã là chim rồi, anh cứ việc vù qua hà rầm. Anh bắc cây cầu nguyện ước làm con mẹ gì nhỉ? Anh gian dâm thấy rõ. Anh chỉ rình qua vào ban đêm thôi. Anh phe lờ tiết hạnh của người nữ ấy. Anh đáng bị bắn bỏ.Anh đáng bị đánh cho “tan nát mặt lỳ”.

...” Ai bảo em ngồi bên cửa sổ
Cho vướng víu nợ thi nhân?

Ai bảo em là giai nhân
Cho lệ tràn đêm xuân?
Cho tình tràn trước ngõ?
Cho mộng tràn gối chăn?

(Một Mùa Ðông,trang 342,sd)

Chữ vướng víu thô lậu quá . Ở cái nghĩa là em chèo kéo lằng nhằng quá khiến anh dứt không ra. Nó không thay thế được chữ vương vấn. Họ Lưu lại quên béng rằng anh đang làm thơ ở mùa Ðông rồi. Thế nên “lệ tràn đêm Xuân” là lạc đề, dù với tính ẩn dụ. “Tình tràn trước ngõ” có vẻ mari sến quá . Không xứng với giai nhân kín cổng cao tường.” Mộng tràn gối chăn” mang nhiều dâm tính, khiến giảm giá quá chừng. Không biết ở đây thì chàng hay nàng mắc chứng mộng tinh?

Anh coi nàng “vứơng víu” như cục nợ, rồi cuối cùng anh cũng túm được cái “Em chỉ là người em gái thôi”. Rồi anh lừng lững bỏ đi không duyên cớ và anh than thở đủ điều:

...” Ngày một ngày hai cách biệt nhau
Chẳng được cùng em kê gối sầu,”

...” Ngày hôm tiễn biệt buồn say đắm
Em vẫn đùa nô uống rượu say”...

(Một Mùa Ðông,trang 342,sd)

Anh lươn lẹo quá, anh muốn ta hiểu thế nào đây? Anh kẹt vận hay anh kẹt đạn nên gặp nhau chỉ thêm phiền não? Vậy mà mới hai ngày không gặp, anh đã than tiếc. Anh có tài dùng chữ thô bạo:“kê gối sầu” biến giai nhân thành gái đứng đường. Ðã ngày, thì thôi “hôm” đi được hông? Thấy chưa, hôm tiễn biệt, em vẫn nô đùa vui như tết mà. Anh lại sảng khi khuyên em đừng buồn phiền, tiếc nuối gì cả:

...” Hãy xếp lại muôn vàn ân ái
Ðừng trách nhau, đừng ái ngại nhau,
Thuyền yêu không ghé bến sầu
Như đêm thiếu phụ bên lầu không trăng”...

(Một Mùa Ðông,trang 343)

Sau cái muôn vàn ân ái tả tơi hoa lá, anh khuyên người em gái nên xếp chúng vào rương kỷ niệm. Ðừng trách cứ gì nhau. Hai câu đầu anh điệp vận đó. Hình như anh thích nhét đại chữ sầu một cách vô tội vạ. Anh mới than rằng “chẳng được cùng em kê gối sầu”, ở đoạn trên, thì ngay đoạn dưới anh đã chơi ngược lại:“Thuyền yêu không ghé bến sầu” là nghĩa làm sao? Câu cuối,”đêm thiếu phụ” rất đặng,nhưng “bên lầu không trăng” thì xổ toẹt. Ép vần và phi lý ở thể cách ví von lãng xẹt. Ðêm thiếu phụ mà tối thui, hoặc chập chờn đuốc hoa cũng vui chán, đâu cần đến con trăng tỏ trăng mờ nào.

Nói thật nhé, ta chán anh lắm rồi. Ðể khi nào kiếm được chỗ kê cái gối sầu thật ngon lành, rồi thủng thẳng ta sẽ tiếp tục “quật ngã, đè lên” tài thơ và phẩm cách của anh sau.

Xin trở lại với sưu tuyển gia Nguyễn Hoài Thương. Ông này can đảm thực tình, chỉ còn thiếu Tố Hữu nữa là ông đã khiêng vào tuyển tập đủ mặt văn nô của Ðảng. Ông, sớm không tuyển, muộn không tuyển, lại nhè ngay cái thời buổi cỏ đuôi chó đang được mùa này mà tuyển vào hàng hàng lớp lớp trăm con hoà hợp là có ý gì chăng? Sao đúng lúc quá vậy?

Ông chưa nên mừng vội, vì rất nhiều bài thơ rởm của những “nhà thơ tên tuổi” và rất nhiều tài thơ dở ẹc trong tập này, ta chưa có thì giờ đưa lên bàn giải phẫu thẩm mỹ, chỉnh hình. Lúc này. Ông gắng chờ xem. Ta đành tạm dứt điểm ở đây.

Là người sưu tuyển, ông cũng nên chịu khó học hỏi thêm. Ông đã gây khó dễ cho ta nhiều quá ở cách trình bầy luộm thuộm, khiến ta, hầu như vô phương tìm biết thiếu xót những tác giả nào? Ông cũng cần đọc nhiều hơn nữa để nhật tu.Những nhà thơ sáng giá được độc giả mến mộ, từng phổ biến sá ng tác họ trên các tạp chí như:Thi Sĩ Nguyễn Tà Cúc, Hồ Ông... vv... đã vắng mặt ở tuyển tập này.

Sai lầm gì cũng có thể sửa chữa, với thiện chí của con người hướng thiện. Làm người mới khó, làm công việc sưu tầm văn chương một cách lương thiện, tưởng cũng không khó lắm đâu, thưa ông.

HẠC BÚT ÔNG
26-12-93


Về trang đầu Trang Trước