TT KH Nha Tho Nu

HHC




Ha Huyen Chi







Mau Binh



Đại Mục Lục Thơ HHC







		Số
Phác Thảo Bộ Phim Văn Sử Con Tiên Cháu Rồng Mời vào trang Phim Rồng Tiên
Mục Lục Thơ Mậu Binh ABC
Mục Lục Thơ Mậu Binh Theo Từng Tập

THỬ NHÌN LẠI T.T. KH.
NHÀ THƠ NỮ ẨN DANH, HAY MƯỢN DANH?
———————————————————————————————————
HẠC BÚT ÔNG

LTG: Nghi án về nhà thơ nữ T T KH mở ra từ 1937 qua 4 bài thơ lãng mạn đầy dục tính. Sau đó là khá nhiều những mạo nhận, gán ghép vô tội vạ về tác giả, về người tình được nói tới, trong thơ .

Qua nửa thế kỷ sau, kẻ hậu bối HBO đã rọi chiếu yêu kính vào giai thoại văn chương này/. Viết xong từ 1994, nhưng tác giả chưa từng công bố, vì không muốn đánh đổ cái thần tượng, huyễn tượng, của những người thương mến mối ảo tình này.

Cách đây vài năm, Thế Phong, một nhà văn cũ từ trong nước ném ra 1 cuốn sách . Gán ghép rằng T T KH là một khuê phụ XYZ hiện đang sống tại Pháp, khiến bà ta xấu hổ quyên sinh . Nhưng may mắn được cứu thoát .

Thế nên bài viết này về nghi án của một T T KH và Thâm Tâm cần được công bố để thêm rộng đường dư luận . Trân trọng .

1.

Bốn bài thơ ký tên T.T. KH. xuất hiện ở cuối thập kỷ 30,tự thân, là những bài thơ bình thường, nếu không nói là tầm thường. Nó được nói đến nhiều, gây nhiều giai thoại trên văn đàn, vì tính chất lãng mạn qua hình thái ngoại tình tư tưởng của người khuê phụ cấp tiến, khi ấy. Nó bí ẩn, gợi tính tò mò của người đọc qua cái tên viết tắt T.T. KH. Một cái tên lạ hoắc như một hồn ma bóng quế tha hồ cho những suy diễn, gán ghép của người đương thời. Trần Thị Khánh? Thâm Tâm Khánh?.

Gần một năm sau đó Thâm Tâm và Nguyễn Bính nhảy vào đàm trường như một cách chứng minh họ là nhân vật chính được mô tả trong thơ. Thâm Tâm bặm trợn hơn, xác nhận với những ngôn từ thô lậu đá cá lăn dưa, khiến chúng ta, hôm nay, còn lợm giọng khi đọc. Nguyễn Bính thì chải chuốt, nhẹ nhàng hơn, và cũng lương thiện hơn. Ông ta chỉ “ngờ” rằng T.T. KH. chính là một người... cũ.

Nửa thế kỷ đã qua, bút hiệu T.T. KH. vẫn còn vùi sâu trong nấm mồ nghi vấn. Mọi sự xác nhận, minh chứng về tác giả bốn bài thơ ấy đều đã qu trễ, không đủ sức thuyết phục một ai.

Nghi vấn nằm ngay trong ký hiệu viết tắt kia. Một người nữ đã kể lại tâm sự mình bằng một lối phóng đãng, đã cố ý dấu diếm thân phận mình, đã không dám ký tên thật thì cũng phải biết dùng bút hiệu. Thế nên T.T. KH. phải được xem như một ký hiệu rất gần với tên thật của nhà thơ. Ðịnh che dấu, thì ký T.T.K. cũng được rồi.( Trần Thì Kim, Trần Thị Kỳ, Thị Kiểm hà cớ lại là KH?) Tác gỉa sợ người ta đoán trật sao?

Nghi vấn là, qua truyện kể, hai người có màn chia tay, ngắt véo nhau khi nàng ôm quần sang thuyền khác. Chàng thâm Tâm bỏ của chạy lấy người đã chẳng có lấy bài nào, câu nào nói lên tâm sự nửa đường đứt gánh kia. Chàng phải đợi cho cố nhân chơi đến bài thứ tư. Lại minh định rằng: Bài Thơ Cuối Cùng. Rồi một niên sau thi sĩ mới ồn ào lên tiếng rất đầu cầu,máy nước? Ðừng nói rằng Thâm Tâm không đọc báo,không biết gì về những bài thơ nổi lửa kia. Ðừng nói rằng thi sĩ ngại tai tiếng cho nàng. Nữ lưu người ta không sợ, mắc gì nam nhi anh sợ chứ?

Hôm nay, Hạc Bút tôi tình cờ đọc lại và nhìn ra một vài dấu vết đạo diễn của Thâm Tâm trong thơ T.T. KH. Dù sao cũng chỉ là nêu thêm một nghi vấn khác thôi. Bỉ bút xin lắng nghe cao kiến của các bậc thức giả. Hoặc coi qua rồi bỏ, cứ việc “cho vào nơi gió cát.”

Trước hết xin mời đọc lại những bài thơ chưa bao giờ là “tăm tiếng”, nhưng đã nhiều “tai tiếng” này. Những chữ in đậm là ký chú riêng của Hạc Bút.

BÀI THƠ THỨ NHẤT

Thuở trước hồn tôi phơi phới quá
Lòng thơ nguyên vẹn một làn hương
Nhưng nhà nghệ sĩ từ đâu lại
Êm ái trao tôi một vết thương

Nghệ sĩ là tiếng gọi chung chung cho những chàng có máu văn nghệ văn gừng. Những người lăng xăng cái gì cũng biết một tý mà chẳng có cái gì ra cái gì cả. Cũng thế, ở phái nữ, thì người ta bốc nhằng là Nữ Sĩ.

Câu 2, ám chỉ rằng nàng hãy còn nguyên si, trong trắng. Sự ám tỉ nàng, vô tình làm hỏng câu 4, ý khá đẹp, mới, và rất thơ. Bởi nó dẫn đến ngộ nhận rất trần tục. Cái anh chàng nhi nhô văn gừng kia đã êm ái đi sâu vào hang Pắc Pó, vào miền cụp lạc. Trừ phi tác giả đích thực không muốn nói theo cách này.

Tai ác ngờ đâu gió lạ qua
Làm kinh giấc mộng những ngày hoa,
Thổi tan âm điệu du dương trước
Và tiễn Người đi bến cát xa

Ðoạn này, có thể hiểu bằng hai cách. Sự phiền phức bất ngờ là tin nàng bị gả chồng. Ý khác là luồng gió cách mạng đã cuốn chàng theo chân trời lý tưởng. Cách sau, chữ “tai ác, làm kinh”, không ổn. Câu 3, lập lại ý câu 2. (Lưu ý: Thâm Tâm cũng mạnh miệng nói tới lên đường, dấn thân như ở bài Dang Dở, dù cả hai chỉ là hư cấu.)

Ở lại vườn Thanh có một mình
Tôi yêu gió lạnh lúc tàn canh
Yêu trăng lặng lẽ rơi trên áo
Yêu bóng chim sa, nắng lướt mành.

Và một ngày kia tôi phải yêu
Cả chồng tôi nữa lúc đi theo
Những cô áo đỏ sang nhà khác
Gió hỡi, làm sao lạnh rất nhiều!

Ðoạn trên bình thường, câu 4, sáo rỗng. Ba câu ở đoạn dưới dính chùm để chỉ nói được ý là nàng phải đi lấy chồng. Thơ tối như hũ nút dễ gây ngộ nhận rằng chồng nàng sẽ rất đĩ ngựa, theo hết cô này cô khác, hoặc sẽ cưới thêm cả tá vợ nữa. Chữ “phải yêu” rất khó nghe.Yêu, từ một ý niệm trừu tượng, thanh cao (Love) có tính cách tự nguyện, thêm chữ “phải” có tính cưỡng hành đã mang nghĩa phàm tục (Make love).

Từ đấy không mong, không dám hẹn
Một lần gặp nữa dưới trăng nghiêm
Nhưng tôi vẫn chắc nơi trời lạ
Người ấy ghi lòng: “Vẫn nhớ em!”

Dưới trăng nghiêm,dưới nách anh chồng già nghiêm khắc thì sức voi mà dám hẹn hò với tình lang. Mà hẹn gì nổi khi nàng đã “tiễn” chàng khi lên đường vào trại nhập ngũ số 3 từ khuya? Lại nữa,trăng thuộc âm, không thể ví với chồng già. Trừ phi ông ta đã trở thành thái giám, hoặc gìa cúp bình thiếc.

Ðang lúc lòng tôi muốn tạm yên
Bỗng ai mang lại cánh hoa tim
Cho tôi ép nốt giòng dư lệ
Nhỏ xuống thành thơ khóc chút duyên.

Có thể nói rằng hai câu cuối của đoạn này là nét thơ đẹp nhất trong toàn bộ thơ T.T. KH. Ðoạn kế tiếp là một xuống cấp thảm hại cả ý lẫn lời:

Ðẹp gì một mảnh lòng tan vỡ
Ðã bọc hoa tàn dấu xác xơ!
Tóc uá giết dần đời thiếu phụ
Thì ai trông ngóng, chẳng nên chờ.

Viết đoạn thơ đầu e ngại quá
Vì tôi vẫn nhớ hẹn nhau xưa:
“-Cố quên đi nhé câm mà nín
Ðừng thở than bằng những giọng thơ!”

Tôi run sợ viết, lặng im nghe
Tiếng lá thu khô xiết mặt hè
Như tiếng chân người len lén đến,
Song đời nào dám gặp ai về!

Thơ xuống cấp ở cả ý lẫn lời, lại trùng dụng. Ðoạn một, câu 2 chỉ xứng khi mô tả một gái làng chơi đã về già. Câu 4 vụng thấy rõ. Cũng thế ở đoạn hai, câu 3,4. Câm, nín, im, cũng là những từ khó nghe được dùng nhiều, cả trong thơ Thâm Tâm. Ðoạn ba, 2 câu chót, người thơ tả tình lang như một tên ăn trộm.

Tuy thế, tôi tin vẫn có người
Thiết tha theo đuổi nữa, than ôi!
Biết đâu... tôi: một tâm hồn héo,
Bên cạnh chồng nghiêm luống tuổi rồi.

20-11-37
T.T. KH.

Lãng nhách.Vẫn có người, ám chỉ ông ăn trộm kia. Nhưng cũng gây ngộ nhận là vẫn còn nhiều người khác. “Theo đuổi nữa” sau hai chữ than ôi và dấu chấm than, thì đúng là nhảm thật. Không ai cấm bạn yêu thầm một bông hoa có chủ, nếu bạn biết dừng lại ở cương giới đạo nghĩa. Bạn tiếp tục tán tỉnh nữa, thì than ôi, là đáng đời bạn.

Chỉ người không hề biết yêu, hoặc yêu nhiều đến độ mệt nghỉ, quá sức, mới xứng với “tâm hồn héo”. Nghịch cảnh chỉ có thể đầy đoạ thân xác thôi. Nó xen vào phần tối thượng của tình yêu (tâm linh) thế nào được nhỉ?

Chư? “nghiêm” trong trăng nghiêm, chồng nghiêm, lồng nghiêm đã bị lạm dụng hơi nhiều ở thơ T.T. KH.

Bài Ðan Áo Cho Chồng hoàn toàn thiếu vắng chất thơ. Nó gần với vè và phô diễn nhiều dâm tính, ẩn ức sinh lý của T.T. KH. Qua thư viết tâm sự với một người chị, hoặc bạn gái, cũng là thể cách Thâm Tâm và Nguyễn Bính đã dùng để tỏ tình. Thâm Tâm thì: “ các anh ơi”, Nguyễn Bính thì mượn ông lão bộc để ngỏ tâm sự.

ÐAN ÁO CHO CHỒNG

Chị ơi! nếu chị đã yêu
Ðã từng lỡ hái ít nhiều đau thương
Ðã xa hẳn quãng đời hương
Ðà đem lòng gửi gió sương mịt mùng.
Biết chăng chị mỡi mùa đông,
Ðáng thương những kẻ có chồng như em.
Vẫn còn thấy lạnh trong tim
Ðan đi, đan lại áo len cho chồng.
Như con chim hót trong lồng
Hạt mưa nó rụng bên sông bơ thờ
Tháng ngày nổi tiếng tiêu sơ
Than ôi gió đã sang bờ ly tan...
Tháng ngày miễn cưỡng em đan ,
Kéo dài một chiếc áo len cho chồng.
Như con chim hót trong lồng,
Tháng ngày mong đợi ánh hồng năm nao!
Ngoài trời mưa gió xôn xao
Ai đem khoá chết chim vào lồng nghiêm?
Ai đem lễ giáo giam em?
Sống hờ trọn kiếp trong duyên trái đời
Lòng em buồn lắm chị ơi!
Trong bao tủi cực với lời mỉa mai.
Quang cảnh lạ, tháng năm dài,
Ðêm đêm nghĩ tới ngày mai giật mình!

T.T. KH.

Thơ rên rỉ như tâm sự một cung nữ về già chưa từng được vua sủng ái một lần. Thơ rạo rực nỗi thèm khát của thể xác như Hồ Xuân Hương:

“Chém cha cái kiếp lấy chồng chung
Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng”...

Kẻ lạnh lùng ở đây được bầy tỏ bằng hình thái đan áo. Ðan đi đan lại, miễn cưỡng đan, mà mưa móc thì “nó rụng” ở bên sông. Nó mới lên yên, chưa đạp đã tuột xích. Hoặc nó rụng mãi tận sông nảo sông nào.” Con chim nhốt trong lồng”, chữ nghĩa nghe ghê thấy mồ ấy đã lập lại nguyên con tới hai lần trong bài. Chưa đã, nàng còn “khoá chết chim vào lồng nghiêm” một quả nữa mới hãi.

“Quang cảnh lạ, tháng năm dài” là nhịp thơ thường thấy trong cú pháp riêng của Thâm Tâm: “Hơi đàn buồn như trời mưa” hoặc “Từ ngày đàn chia đường tơ”. Nàng bắt chước chàng, hay Bài Thơ Ðan Áo này chính là thơ chàng làm, kiểu làm pháo lậu, thủng thẳng sẽ bàn tiếp.

Hạc Bút Ông
(còn tiếp)

Trang 1 - Trang 2 Trang3 Trang 4