Kathy Tran Voi Nua Son Ha

Unicode
Kathy Trần
với Nửa Sơn Hà

Người đọc: Hà Huyền Chi

*Kathy Trần, nhà văn nữ say mê viết về lính.
*Kathy Trần, dâu con Võ Bị Quốc Gia, người thương đời lính hơn lính.
*Kathy Trần, bông hoa lạc giữa rừng gươm.


Kathy Trần (KT) nhà văn nữ đã dùng 2 trong 3 sáng tác phẩm cuả mình để vinh danh người lính VNCH. Trước đây, tôi thấy có Điệp Mỹ Linh thương người lính biển của hoa sóng trùng dương. Và bây giờ, KT thương lính Dù với màu áo hoa Mũ Đỏ.

Nửa Sơn Hà của KT gồm 19 chương. Mười chương đầu dành cho Chinh Chiến, và chín chương còn lại cho Ngục Tù. Sách bao trùm một thời điểm quan trọng của VN thời chiến, với những trận đánh lớn và một VN thời man dã, bán khai, sau hoà bình.

Ước tính một cách khái quát thì Nguyễn Huy, nhân vật chính, nhập học trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam vào khóa 16. Truyên mở ra ở 1962 và kết ở 1988. (Sau 13 năm quân ngũ và 13 năm tù ngục.)

KT là một cây viết trẻ, đầy tính năng động và sung mãn. Tác giả viết Nửa Sơn Hà như một bầy tỏ lòng kính hiếu với thân phụ nguyên là CSVSQ K12 Đà La.t. Đồng thời cũng là một bầy tỏ lòng biết ơn đối với tập thể lính đã từng góp máu cho quê .

Nửa Sơn Hà, từng chương, dược viết riêng rẽ như những truyên ngắn đơn lập mà Huy, nhân vật chính chỉ là cái xương nối kết các mảnh truyện với nhau . Đây cũng là lối sáng tác của một số nhà văn hải ngoại . Một phần vì họ không có thì giờ viết liên tu.c. Phần khác, độc giả hải ngoại cũng ít có giờ để đọc truyện dài .
Lối viết này cũng có khuyết điểm là đôi khi tác giả đã quên lửng đi một vài sự kiện, nhân vâ.t. Như cô bé Tú Khuê đã bi bỏ rơi vào quên lãng, sau 3 chương sách. Và Khoa, chàng đại úy phế binh đã mất dấu ở cuối truyê.n. Cũng thế với Lệ Thu, vợ cuả Huỵ Việc Lệ Thu, từ Mỹ, đòi ly dị với Huy trong tù, để lấy Khanh. Biến cố lớn ấy đã chỉ dược KT giải thích lơ mơ có 3 dòng nơi trang 345. Độc giả không cách gì hiểu được vì sao Thu bỏ Huy? Vì cám dỗ vật chất? Vì nhu cầu sinh lý nơi xứ người?

Thu sống ở Mỹ với 2 con, là một môi trường thuận lợi cho ngòi bút của KT khai thác. Sự bỏ rơi nhân vật chính này là một khuyết điểm lớn của KT trong Nửa Sơn Hà.

Cũng thế, nhiều biến cố khác chỉ được tóm gọn ở những chương cuối: Cuộc chiến đấu hào hùng của các em Thiếu Sinh Quân Vũng Tầu. Đám tù cải tạo mất vợ, mất con khi được thả về... (Hay KT định dành những sự kiện này cho những cuốn sách kế tiếp?)

Viết về đời lính, về chiến tranh là một lãnh vực mà KT chưa hề có chút kinh nghiệm nào, là một thử thách đầy can đảm, nhiệt tình hiếm thấỵ Thế nên ở bài này, tôi sẽ không đề cập đến những sai xót đã có về đời sống quân ngũ và chiến trận với KT và Nửa Sơn Hà.

Hơn nữa, ở Nửa Sơn Hà, tác giả chỉ làm công việc của một người sưu tầm và kể truyê.n. Những tài liêu KT có được, hầu như chưa kịp tiêu hóa để trở thành tiểu thuyết.

Tiểu thuyết khác với hồi ký, phóng sư, bởi nó dung hoà được sự thật và giả tưởng. Nói lên những sự thật như ở thể hồi ký, phóng sự, chưa đủ. Điều quan trọng là nói thế nào, cách nào.

Hàng triệu người say mê đọc tiểu thuyế't của Kim Dung, Cổ Long... đâu phải vì văn chương của các tác giả này. Chính là nội dung câu truyện và những tình tiết ly kỳ đã lôi cuốn họ . Cũng không ai thắc mắc vì 10 người rớt xuống vực sâu ngàn trượng thì hết 9 người không chết vì họ đều gặp được những cơ duyên, kỳ tích.

KT với lối kể chuyện duyên dáng và chi tiết, đáng được coi là một ưu điểm lớn. Tác giả viết về đời sống quân trường rành rẽ và sống động không thua gì người trong cuô.c. Cũng thế, ở những trận đánh long trời lở đất của Mũ Đỏ và Thuỷ Quân Lục Chiến khi tái chiếm cổ thành Quảng Trị .

Tác giả đã tốn bao tâm huyết và công sức để tìm đọc tài liệu, và phỏng vấn những người liên hệ là điều đáng cho ta khâm phu.c. Nói gì đến công phu sắp xếp, dàn trải sự kiện để đem vào tiểu thuyết.

Đôi khi cùng một sư việc ở thể hồi ký, đã có hai cách nhìn hoàn toàn khác nhau . Hai cuốn hồi ký tù ngục với bối cảnh giống nhau như Đại Học Máu của Hà Thúc Sinh, và cuốn Đáy Địa Ngục của Tạ Tỵ là một thí dụ điển hình. Ở Hà Thúc Sinh, không chừng sự thật xấu đã được lược bỏ bớt đi những thảm trạng tệ, lậu của bạn tù, để chỉ viết ra những nét đằm thắm tương trợ, hào khí bất khuất của đám trai hùng thất thế. Ở Tạ Tỵ, không chừng có những cường điệu, thêm thắt về những tranh chấp hèn hạ, bần tiện giữa những người đồng cảnh, để trở thành đáy cùng của địa ngu.c.

Điều không may cho KT là đã dựa trên Đáy Địa Ngục để lấy tài liệu tham khảo cho cuốn sách Nửa Sơn Hà.( Phần ngục tù).

Nhìn chung, thì việc lồng khung vào truyện cả một thời đoạn lịch sử quan trọng của VNCH (1962-1988) đã là một dụng tâm gian khổ và một cố gắng phi thường của nhà văn nữ KT. Chỉ với lòng yêu văn chương thôi, chưa đủ để tác giả bỏ công sức làm nên chuyện đội đá vá trời ấỵ

Bài viết này như một lời cám ơn muộn màng gửi đến KT, tác giả Nửa Sơn Hà. Cám ơn KT, một bông hoa lạc giữa rừng gươm. Cám ơn KT, và những nén nhang thơm đã thắp cho những người nằm xuống vì chính nghĩa và mầu cờ của quân dân VNCH.

Hà Huyền Chi
Jan, 2000