|
| |
Trưởng
Môn Nhân
Thi Phái Tiêu
Dao
Dường như
Long Ân có hơi nhiều kẻ thù, mà bằng hữu thì
hơi ít. Chàng viết Phim, luận thế sự
nhiều hơn làm thơ. Và thơ chỉ vì bằng
hữu mà có mặt. Thơ như một kỷ vật
tặng dữ, như một dấu tích vẽ người,
ngắm ta. Thơ như một mảnh tim gửi người.
Ðằm thắm. Tiêu dao. Tự tại.
Thơ
Long Ân mang một sắc thái riêng. Một mình một cõi,
không trộn lẫn đời thường. Thơ mang
cái tâm hào sảng, cái trí mông mênh và cái chân tình độ
lượng của một đại tuệ, đại
giác. Nét đặc thù trong thơ Long Ân nằm trong thi
ngữ dung dị mà chói ngời, bình cũ mà rượu
mới, thường tục mà phi thường. Anh làm
thơ thật dễ dàng, nhưng lại ít khi làm thơ.
Bạn
Long Ân,
- Ta có
trong tay tám bài thơ bạn gửi. Thơ bạn quý
hiếm là thế, ta đâu thể tùy tiện trích
ngang. Xin chép lại đây theo thứ tự từng
bài như bạn đã sắp:
-
- Cổng
Chùa
-
-
*gửi Nguyễn Sĩ Tế
-
- Mình
ta và một mình trời
- Ở
tay điếu thuốc, ở đời que diêm
- Gốc
cây già, chỗ ngồi quen
- Lá
xanh từng lớp, dấu tiền kiếp xưa
- Ta
chim sẻ đậu cổng chùa
- Nghìn
pho kinh chẳng xếp vừa đốt tay
- Hạt
kê rơi gác chuông này
- Ta
không ta có ở đây tình cờ
- Có
không ta, tự bao giờ?
- Với
tâm biển động, bến bờ phân vân
- Với
trăm ngã, một hóa thân
- Với
ta kẻ lạ ân cần đời quen
- Xé
toang trang sách tìm thiền
- Vẫn
đau buốt nghiệp với duyên chẳng rời
- Thôi
thì bóng mát ta ngồi
- Lại
sông nước chẩy bồi hồi quanh ta...
-
- Nỗi
cô đơn ta bùng cháy cùng thơ bạn, cùng
với nỗi băn khoăn giữa có và không,
của duyên và nghiệp. “Ta
chim sẻ đậu cổng chùa / Nghìn pho kinh
chẳng xếp vừa đốt tay” “Xé toang trang
sách tìm thiền / Vẫn đau buốt nghiệp
với duyên chẳng rời”.
-
- Bài ca dao
cho Duy Lam
-
- Con
trâu nằm dưới gốc đa
- Chữ
nhân, chữ ngã, chữ ta, chữ người
- Bạn
tôi nằm khểnh giữa trời
- Chữ
nhân, chữ ngã, chữ người, chữ ta
- Trưa
hè đẩy võng ê a
- Thì
ra chữ sắc cũng là chữ không
- Người
giam chữ nghĩa trong lồng
- Thất
kinh con sáo đậu sừng con trâu
- Chữ
ở đây, nghĩa ở đâu?
- Nhìn
quanh cả một địa cầu ngậm tăm
- Thôi
tôi trải chiếu tôi nằm
- Cái
ta muốn nói, cái tâm cười trừ...
-
- Qua
bài đồng dao ê a, ta thấy được rõ nét
cái tù túng bất ưng, cái hằng tâm bất
lực của người trong cuộc. Cái bất
nhẫn quay lưng của kẻ đứng ngoài
lề. Và đau nhất là nỗi tuyệt vọng
không đáy, là thái độ buông tay: “Thôi tôi
trải chiếu tôi nằm / Cái ta muốn nói, cái tâm
cười trừ”...
-
- Còn
Chỗ Nào
- Cho Ðời
Ăn Năn?
-
-
*gửi Nguyên Vũ
-
- Bạn
bè dăm đứa ngồi ngất ngưởng
- Úp
chén rượu không cần thước đo
- Trí
như nhật nguyệt, tâm vô lượng
- Thẳng
một đường trong đời quanh co
-
- Thấy
ta chót vót cô phong đỉnh
- Tiếng
thét bay vào chốn mù tăm
- Chỗ
kia trắng xóa sông Vô định
- Còn
chỗ nào cho đời ăn năn
-
- Người
không tiễn rượu người lưng ngựa
- Triết
kích chìm sâu dòng lãng quên
- Lao
xao y giáp đời binh lửa
- Cháy
rực lòng ta như hơi men
-
- Thì
thôi đời với người cũng nản
- Quá
khứ nặng như hòn Thái Sơn
- Tìm
trong ngôn ngữ dòng sông cạn
- Dấu
tích nay rồi cũng sạch trơn...
-
- Ta
nghe được tiếng cười hào sảng
cụng ly cho tình bằng hữu. Ta ngửi được
hơi rượu đắng trong từng dòng
chữ bầm dập tang thương. Dấu binh
lửa đã xa, nhưng chưa tàn trong lòng người
chiến bại. Tưởng không còn nỗi đau
buồn, ăn năn nào cao hơn thế nữa. Tưỡng
như ngôn ngữ loài người không đủ nói
lên nỗi thất vọng mênh mông của kẻ sĩ
trước mệnh nước suy vong: “Trí như
nhật nguyệt, tâm vô lượng / Thẳng
một đường trong đời quanh co” và
“Tìm trong ngôn ngữ dòng sông cạn / Dấu tích
nay rồi cũng sạch trơn”...
-
- Mưa Ðầu
Thu
- Trên Non
Cao
-
-
*gửi Hà Huyền Chi
-
- Bạn
ôm vách núi ngủ say
- Cỏ
hoang, hoa dại mọc đầy trên lưng
- Cơn
mê nói tiếng thú rừng
- Dấu
chân mờ, cuộc truy lùng hụt hơi
- Cõi
nào còn dấu tích tôi?
- Chốn
hoang vu, một góc trời Việt Nam
- Chợt
thu rảo bước trên ngàn
- Chợt
tôi đứng dưới mấy hàng mưa mau...
- Ta
nhảy dựng lên với nỗi xúc cảm vỡ
òa bạn cho, qua thơ. Ta lập tức gọi
Wichita, Oklahoma, Garland... để cầu chứng
niềm vui hiếm muộn, bất ngờ. Ta
nghẹn giọng mỗi lần đọc tới:
“Cơn mê nói tiếng thú rừng / Dấu chân
mờ, cuộc truy lùng hụt hơi”. Ta ẩn cư
tạ khách. Ta ôn cố tri tân. Ta bảo thủ kiên
định mài hận nuôi thù nước mất nhà
tan. Ta không ngớt truy lùng cái ta bất hạnh và cái
ta bất lực. Cám ơn bạn đã đến
với ta qua mưa và qua thơ. Thây kệ thiên
hạ trách cứ, ta xin mặc áo thụng để
vái bạn đây. Về những tâm ý nạm vàng
đã trao, những hạt ngọc quý đã rải
đầy trên thi ngữ. Hăm hai năm ở cùng
hẻm núi, sơn thôn, ta lần đầu thấy mình
hạnh phúc với “cỏ hoang, hoa dại mọc
đầy trên lưng” ta chợt biết “nói
tiếng thú rừng” và cũng lần đầu
thấy được “Chợt thu rảo bước
trên ngàn”. Vậy thì bạn trách ta “ôm vách núi
ngủ say” cũng thật đáng đời.
-
- Rót Rượu
Cho Dòng Sông
-
-
*gửi Phạm Gia Cổn
-
- Xưa
ta uống rượu bến sông này
- Lòng
tạnh nhưng trời mưa bụi bay
- Gió
không đuổi nhạn chân mòn mỏi
- Chẳng
tiễn ai mà ta cũng say
-
- Giữa
trưa tìm chính mình không thấy
- Bạn
bè lác đác từng đám mây
- Khua
chân nước đục ngầu tâm sự
- Ai
giữ cho người cho ta đây?
-
- Rượu
còn chưa vơi chiều đã cạn
- Chiều
còn chưa đi người đã xa
- Nghiêng
chai rót xuống sông câm lặng
- Gửi
chút ta về bạn hữu ta
-
- Ðể
sông lại một đời vô định
- Ðể
mây lại một đời vô danh
- Ðể
ta lại một đời vô ngã
- Ðể
đời lại một đời vô minh
-
- Bạn
bảo ta sông cuồn cuộn chẩy
- Bạn
bảo ta sông lặng như tờ
- Rượu
còn nửa chai đời cũng vậy
- Sá
gì ý nghĩa một cơn mơ?
-
- Nay
ta trở lại dòng sông cũ
- Rượu
đã nhạt trong chai nhẹ không
- Ta
thấy sông yên nằm say ngủ
- Còn
chính ta là sông mênh mông...
-
- Thú
thật là ta có hơi ganh với Phạm Gia Cổn,
bởi trong tám bài thơ bạn, ta thích nhất bài
này. Thơ đầy nhạc với hình ảnh
đẹp tuyệt vời như một bức tranh
thủy mạc. “Rượu
còn nửa chai đời cũng vậy” và “Ta
thấy sông yên nằm say ngủ / Còn chính ta là sông
mênh mông”...
-
- Uống cà phê với Du
Tử Lê
- ở quán
nơi góc đường Brookhurst
-
- Người
pha kia, chiếc ghế đinh
- Tôi
vô can, bạn thọ hình thản nhiên
- Lật
trang kinh, đọc chữ thiền
- Ðạo
không trú xá, đứng bên vỉa hè
- Bạn
ngồi, tôi gọi cà phê
- Gọi
tình nhân, gọi bạn bè lại đây
- Ngồi
yên, lượng nghiệp đã đầy
- Lượng
duyên đã cạn, trên tay bạc tình
- Ðời
mài nhọn những ghế đinh
- Tôi
vô can, bạn thọ hình thản nhiên...
-
- Hèn
gì Du Tử Lê cũng mê thơ bạn, và còn dọa
in thơ bạn bằng kêu gọi anh em đóng góp.
Chỉ với 10 câu thơ, bạn đã gom đủ
được duyên, nghiệp và vóc dáng, thái độ
rất Du Tử Lê trong bài. Người pha kia và
những mũi đinh nhọn cho bài thơ cái
sắc thái duyên dáng dị thường và cực
tả được nỗi đau đớn đã
trở thành quen thuộc với Lê: “Ðời mài
nhọn những ghế đinh / Tôi vô can, bạn
thọ hình thản nhiên”...
-
- Chiều
Trên Xứ Người
-
-
*gửi Ð.T.B
-
- Núi
còn chờ nước về nguồn
- Từ
muôn trùng nhớ sao buồn đổi ngôi
- Từ
muôn trùng nhớ mình tôi
- Lũy
xưa, thành cũ sông bồi bãi dâu
- Ngồi
đây khua nước chân cầu
- Bâng
khuâng gõ nhịp vó câu dặm ngàn
- Người
đi qua nẻo quan san
- Cờ
rơi chân ải, trăng tàn đáy sông
- Ngoái
trông đồi núi chập chùng
- Nghìn năm nước
vẫn theo dòng cuốn xuôi...
-
- Thắc
mắc tôi, là sao bạn lại muốn viết
tắt tên Ð.T.B nhỉ? Một người dấn thân
như Ð.T.B hẳn sẽ không nề hà gì ba cái
lẻ tẻ ấy chứ nhỉ? Kiên trì được
với lý tưởng như vậy đâu có
mấy người? Dù vẫn là “Cờ rơi chân
ải trăng tàn đáy sông” và “Nghìn năm nước
vẫn theo dòng cuốn xuôi”...
-
- Hẹn
xuống phố ăn trưa
- với Lê
Danh Ðàm
-
- Phố
xa, người xếp thành rừng
- Mình
ta trễ hẹn, chạy cùng thế gian
- Cơn
đằng Ðông, cơn đằng Nam
- Kéo
trên từng lớp, từng hàng mưa bay
- Lon
bia lăn dưới gót giầy
- Cõi
tâm còn động cơn say mù trời
- Vào
xa lộ, hay là thôi?
- Vụng
tu, ta lạc giữa đời lanh quanh...
-
- Thế
đó. Từ một cái không có gì, không đáng gì
mà thơ cất cánh, mà buồn mênh mông giữa
đời. “Lon bia lăn dưới gót giầy / Cõi
tâm còn động cơn say mù trời” Vẫn là
những hình ảnh vô cùng độc đáo
hiếm thấy trong thơ. Vẫn là những thi
ngữ lạ lùng bỏng cháy, bám cứng vào tâm người.
Và chỉ có ở thơ Long Ân.
-
- Bạn
tôi hiền hậu mà ngang tàng, xuề xòa mà luật
tắc. Tay trái bạn tôi cầm cọ vẽ “hoa
hỷ nguyên hợp”, veẠ cho vui đời, vui người.
Tay trái bạn tôi cầm phán quan bút bình truyện
thiên hạ sự. Họa hoằn bạn tôi cũng
thế thiên hành đạo, điểm nhẹ
huyệt tê, tạm phế võ công lũ tà ma
ngoại đạo chừng vài canh... niên. Ngọn bút
hiếu hòa chỉ chấm mực xạ, khiến
kẻ bị vạch trán hài tội cũng không
đến nỗi bị xấu đời. Cái đáng
yêu nhất trong con người Long Ân là những bài
thơ mang phong thái tiêu dao như đã dẫn. Và trên
nữa, là tình yêu thành khẩn anh dành cho bằng
hữu:
-
- “Hà
Huyền Chi, bạn tôi,
- Gửi ông
mấy bài thơ tôi nhớ lõm bõm. Tôi không làm
nhiều thơ, chỉ có vài bài, và chỉ làm cho
bạn hữu. Bạn hỏi thì tôi đưa, cũng
muốn biết bạn bè nhìn thơ mình như
thế nào?”...
-
- Và đây là
thư phúc đáp:
-
- Bạn
hiền Long Ân,
- Ta
làm thơ hơi nhiều, bởi chẳng biết làm
gì khác. Tiếc rằng đối tượng để
ta làm thơ, đôi khi lại chẳng đáng gì. Ta
thèm cái hào sảng, mới lạ và thâm trầm
trong thơ bạn. Thế nên ta rất quý thơ
bạn, và sẵn lòng chi một ván đền “địa
ù” để tiếp sức đám bằng hữu
in thơ Long Ân. Tình thân,
-
- Oct. 1997
- Hà
Huyền Chi
-
- Tái bút:
-
- Bạn hiền Long Ân,
-
- Hình như ta đang có trong
tay nguyên một gia tài thơ bạn: 22 bài, vì
bằng hữu mà thơ . Mà ngộ cái chưa
ngộ . Mà thiền giữa cơn say . Mà khiến dòng
sông sủi bọt, nói hoài không cạn tình . Nói
mệt nghỉ .
-
- Hình như bạn gá nghĩa với nàng thơ
từ 1979. Nhiều năm treo bút tầm hiền . Có
năm chỉ 1 bài . Ðại phát, trăm hoa đua
nở ở 1999 với 8 bài . Quý hồ tinh, bất
quý hồ đa . Cần hay, hơn là cần
nhiều . (Giả Ðảo được nhắc
đời cũng chỉ vì “Nhị cú tam niên đắc,
nhất ngâm song lệ thùy” đó sao ?)
-
- Hình như mỗi lần
đọc thơ bạn hiền, cái tâm vọng
động đục ngầu của tôi đã an,
đã lắng:
-
- “Ðể
sông lại một đời vô định
- Ðể
mây lại một đời vô danh
- Ðể
ta lại một đời vô ngã
- Ðể
đời lại đời đời vô minh”
-
- Con ngựa trắng vằn
đen, hay con ngựa đen vằn trắng cũng là
con ngựa vằn:
- “Bạn
bảo ta sông cuồn cuộn chẩy
- Bạn
bảo ta sông lặng như tờ
- Rượu
còn nửa chai đời cũng vậy
- Xá
gì ý nghiã một cơn mơ?”
-
- Hình như tôi ghiền
lục bát của bạn quá đỗi . Thơ như
ma túy, cường toan . Tôi mê tít . Và cũng
khiến tôi nhìn ra nhiều cái khác tôi yêu bỗng xói
mòn, bình phàm :
-
- “Biển
mang cái nghiệp đã đầy
- Tôi
mang tôi nặng trên vai mỏi rời”
-
- “Mình ta và một mình trời
- Ở
tay điếu thuốc ở đời que diêm”
-
- ” Vẽ trên bãi cát con tầu
- Rồi
ta thở khói trên đầu non xa”
-
- “Ngày
pha nắng một trời đầy
- Trưa nơi
quán nhỏ tôi bầy tranh tôi”
-
- “Vào chùa múc
gáo nước trong
- Giọt
rơi sân gạch thành dòng sông trôi”
-
- “Trưa
sân bắn bạn ngồi thiền
- Trưa
tôi vọng gác đại liên đọc Kiều”
-
- Hình như
bạn ít chơi năm chữ hơn . Thơ như
dao chó, lưỡi lê . Binh khí phổ luận
rằng: 1 tấc ngắn, 1 tấc hiểm . Mà thơ
bạn hiểm thật:
-
- “Ðạo lý vừa bỏ ngũ
- Không
còn dấu tích gì
- Một
đám đông giận dữ
- Ðòi
treo cổ lương tri”
-
- “Buổi
sáng đứng nhìn trời
- Thấy
con chim ngái ngủ
- Buổi sáng
nhìn cuộc đời
- Thấy
trái tim thú dữ”
-
- Hình như bạn cũng ít
chơi 7 chữ . Nhưng thất ngôn của bạn
ngang tàng, bung phá mọi câu nệ niêm luật đời
thường . Và cũng hình như chỉ có
thất ngôn của bạn ta, Long Ân mới đằm
thắm ở lại cùng ta miên viễn:
-
- ” Rượu còn chưa vơi chiều
đã cạn
- Ngày
coỪn chưa đi người đã xa
- Nghiêng
chai rót xuống sông câm lặng
- Gửi
chút ta về bạn hữu ta”
-
- “Nay
ta trở lại dòng sông cũ
- Rượu
đã nhạt trong chai nhẹ không
- Ta
thấy sông im nằm say ngủ
- Còn
chính ta là sông mênh mông…”
-
- Hình như ta đã thức
với bạn sáng đêm rồi đó, bạn
hiền . Rượu X.O. mắc lắm, hãy để
dành nhâm nhi cùng ta khi gặp lại . Bạn co’
nhớ ta thì rót lưng chai Vodka, hay Ông Già Ði Bộ
xuống sông là đủ rồi . Hẹn với
bạn ta một ngày tái nạm không xa .
- 111802 HHC
-
- Tiếc là bạn hiền
đã đi sớm hơn ta một bước
- 010903 HHC
|
