Phỏng vấn Hà Huyền Chi về Duyên Anh



Ha Huyen Chi







Mau Binh

Phỏng vấn Hà Huyền Chi về Duyên Anh *Lê Dinh*: Sơ lược tiểu sử của anh? Hà Huyền Chi: Tên thật là Ðặng Tri’ Hoàn , sinh qua’n Hà Ðông, 1935, trưởng thảnh tại Hả Nội . 1954 di cư vào Nam, một mình. 1957 nhập ngũ, khóa 14 VBQGVN. 1975 đào thoát qua Hoa Kỳ. Hà Huyền Chi tập làm thơ từ rất trẻ. Chỉ nhập thơ lúc trưởng thành. Bài đầu tiên được đăng trên tờ Chiến Sĩ Cộng Hoà: "Không Gian Vương Dấu Giầy". Hiện cư ngụ tại Washington State, Tây Bắc Hoa Kỳ, tiểu bang mưa, khiến ướt thơ, lạc tuổi. Bởi thơ và nhạc vốn không tuổi. LD: Anh và nhà văn Duyên Anh đã có những quan hệ trước 1975? HHC: Thuở mới lớn, hàn vi: 1954, chúng tôi cùng tạm trú trong Nhà Hát Tây, Saigon một thời gian dài . Duyên Anh chuyển trại Gia Long hay rời xuống lục tỉnh dậy Anh Văn. (Học bài nào, dậy bài ấy) Còn tôi chuyển xuống trại học sinh Pavie Lamothe gần trường đua Phú Thọ. Thuở trưởng thành: Duyên Anh viết văn, viết báo. Tôi vừa cầm súng vừa cầm bút. Thân thiết hơn khi tôi đóng phim Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang, Nhà Tôi... (Truyện phim từ tiểu thuyết Duyên Anh, do Lê Hoàng Hoa, Lê Dân đạo diễn). Chúng tôi thường gặp nhau ở sân quay, hoặc ở những buổi nhậu, sau đó. Giữa tháng Tư, 1975, Duyên Anh lái chiếc Pinto mầu xanh cánh cam, tìm gặp tôi tại sở (2 bis Hồng Thập Tự) để trao 50 ngàn đồng tiền nhuận bút cho mấy bài thơ đã đăng đâu đó. (Kể như món tiền nhuận bút lớn nhất mà tôi có, qua thơ). Duyên Anh rủ tôi đi nhậu nhưng tôi kiếu, vì đang bận công vụ. LD: Tại sao sau 1975 thì tình bạn giữa Duyên Anh và anh trở thành tình tri kỷ? HHC: Là lúc Duyên Anh bước vào cõi thơ, tôi nghĩ vậy. Từ Paris, Duyên Anh và tôi có những liên lạc thường xuyên hơn sau Thơ Tù Duyên Anh, và sau đó là thơ tình, thơ Ðộc Ngữ. LD: Anh đã đến Paris thăm Duyên Anh. Anh có thể cho biết những suy tư nào, những nhận định về thời cuộc vào buổi ấy của hai anh. Lúc ấy, tiếng đồn "ăng ten" đã có chưa? Anh nghe và hiểu được tiếng đồn ấy đến từ đâu? HHC: Khi tôi đến Paris, 1987, để ra mắt thi tập Ðời Bỗng Dưng Thừa do Nam Á, Paris ấn hành, Duyên Anh và tôi gặp nhau thường nhật. Thời tai tiếng của Mặt Trận Hoàng Cơ Minh đang trên đường phá sản. Thời tiếng đồn đại “ăng ten” Duyên Anh đang bộc phát. Tôi không tiện hỏi thẳng Duyên Anh việc này, và cũng không nghe Duyên Anh giải thích gì. Hiển nhiên là Duyên Anh xem nhẹ những lời đồn đại ấy. Trước sau, tôi chưa từng nghe biết 1 nhân chứng đích thực nào nói về việc này. (Sự việc được khai thác mạnh, trở nên tồi tệ hơn, qua 1 nhân chứng giả là nhà thơ Huy Trâm. Nhưng chính Huy Trâm cũng chỉ mơ hồ thuật lại những gì nghe lại từ người khác). LD: Trong "Tiễn Hà Huyền Chi" (6-1987), Duyên Anh viết: ...Gặp ngươi tâm điểm vuông tròn Biển dâu dâu biển chỉ buồn phồn hoa Vẫn còn ta, mãi còn ta Cái hôm nay lại sẽ là ngàn sau Ngươi về đâu, ta ở đâu? Về hay ở cũng chiêm bao gọi chiều Ngựa đi nhạc tủi chân đèo Vó hồn rã rượi hắt hiu cuối rừng Thôi ngươi trở gót phiêu bồng Dễ gì vụt thức dậy lòng viễn du? Duyên Anh muốn nói, muốn tâm sự những gì với anh? HHC: Tôi đến Mỹ từ tháng 5, 1975 nhưng mãi chôn chân ở 1 xó rừng hiu quạnh. Tôi từ khước nhìn cảnh đẹp quanh đời, từ khước du lịch. Vì Duyên Anh và Mai Trung, 1 niên đệ, tôi đã qua Paris khi ấy. LD: Trong "Duyên Anh ở lại" (6-1987), anh rời Paris mà lòng vẫn còn vấn vương người bạn Duyên Anh: ...Ta về hồn ở Pa-ri Ta về ngươi cũng hồn chia nỗi mừng Mai kia lở núi tan rừng Vẫn trong nỗi nhớ chập chùng hôm nay Tình bạn như hai anh thật không thể có được ở thời buổi nhiễu nhương này. Những vần thơ của anh đã diễn tả thật đầy đủ tâm trạng của hai tri kỷ khi phải xa nhau. Nhân dịp này, anh có thể giải thích rõ ràng hơn ý nghĩa của bài "Duyên Anh ở lại"? HHC: Cũng trong tâm trạng lưu đầy như tôi, DA vùi đầu vào sáng tác, từ khước rong chơi. Thế nên chuyến gặp nhau này kể như là lần đầu, và lần chót ở xứ người. *LD:* Tháng 10 năm 1987, anh viết "Ngươi đi đâu bây giờ" diễn tả sâu sắc nỗi niềm thương nhớ bạn hiền Duyên Anh. NGƯƠI ÐI ÐÂU BÂY GIỜ Ðây dốc núi mù sương Thu chín đỏ phố phường Paris chừng cũng vậy Thế giới này tang thương Ði giáp vòng trái đất Vẫn mộng du bàng hoàng Cái ta còn ta mất Trong trí nhớ tro tàn Nhật Nguyệt Ðàm, sông Seine Ðều lềnh bềnh rác rưởi Gác xép dăm bạn hiền Hơn kỳ quan ngàn tuổi Riêng ta, chỗ thèm đi Vẫn ma vương chắn lối Con hẻm nhỏ Thị Nghè Nàng trăm năm còn đợi Trong cảnh đời lữ thứ Duyên Anh, ngươi đi đâu Vàng thau nhòa tâm sự Luân lý cũng thay mầu Bên Tây thừa vô lại Ðức, Mỹ... cũng vậy thôi Bạo lực là lẽ phải Dối gian làm đuốc soi Chúng chặt tay, bắn, đốt Những "Thằng Người Có Ðuôi" Chúng đâm nhau bằng bút Khiến văn chương nặng mùi Ðất trời không đủ rộng "Sỏi Ðá Ngậm Ngùi" chưa Ngươi còn trong dị mộng Ta "Ðời Bỗng Dưng Thừa" Trong cảnh đi lữ thứ Ngươi đi đâu bây giờ? Bài thơ trên nói về tình bạn mà cũng hình như diễn tả tâm sự của chính tác giả. Đấy có phải là điểm tương đồng mà anh và nhà văn Duyên Anh đã trở nên tri kỷ và tri bỉ? HHC: Ðời sống đích thực của một nhà văn là sáng tác. Duyên Anh cũng tâm niệm như vậy. Duyên Anh viết rất mạnh, thị trường báo chí Châu Âu không đủ sức khai dụng. Thế nhưng dư luận hàm hồ với 2 chữ "ăng ten” đã là những đá tảng níu chân người. Nhưng cuối cùng thì Duyên Anh cũng phải sang Mỹ, phải đương đầu với mệnh số bất công, bất nhẫn sẵn dành. LD: Trong "Thơ Vỗ Mặt Trời", có đoạn: Bạo lực trét bùn lên đuốc sáng Một nhà văn gục, vạn người đui Trống đồng, bia đá đều bi thảm Phản ánh gương buồn hậu thế soi "Nhà văn" ở đây có phải anh ám chỉ nhà văn Duyên Anh? Qua bài thơ này, độc giả nhận thấy là anh có nhiều suy nghĩ rất tương đồng với nhà văn Duyên Anh về thời thế, thói đời, thói người... Có phải đây là bài thơ viết gửi Duyên Anh nhưng cũng nói lên tâm sự, suy nghĩ của chính tác giả? HHC: Thưa đúng như vậy. Khi Duyên Anh bị nạn, tôi đang nằm điều trị tại một y viện tư ở San Jose. Bài thơ này được viết trên giường bệnh tôi, trong nỗi căm phẫn tột cùng của bạo lực đối với nhà văn. LD: "Chiều Bơ Vơ", một bài thơ của anh đã được nhà văn Duyên Anh phổ nhạc vào tháng 11/1984. Tại sao Duyên Anh lại chọn "Chiều Bơ Vơ"? Có thể coi "Chiều Bơ Vơ" là tâm sự chung của anh và Duyên Anh? HHC: Vâng, có thể nói như vậy ở những cảm nghĩ chung, riêng. Theo cảm nhận tôi thì Duyên Anh không có hạnh phúc gia đình. LD: Hậu quả của việc nhà văn Duyên Anh bị đả thương tại quận Cam năm 1988 phải chăng do nhà văn cô đơn này đã tố cáo những sai trái, những lừa bịp của các tướng tá, các hội đoàn, mặt trận hải ngoại? HHC: Nhiều người cũng nghĩ như vậy, nhưng sự thật còn nằm trong vũng tối. (Kinh tởm hơn một bậc, vì dư luận khi ấy nói về cách đả thương Duyên Anh: Không cho chết, chỉ gây tàn phế suốt đời!) Khoảng 1995, 96 gì đó, tôi gặp lại Duyên Anh ở quán Ðào Viên, quận 13 Paris. Khi ấy Duyên Anh đã tạm xê dịch được, và nói còn rất ngọng nghịu. Duyên Anh khoe đang tập viết bằng tay trái, dạng chữ run rẩy nhưng khá đẹp. Duyên Anh nói là anh đã biết bọn nào đả thương anh, nhưng anh đã tha thứ cho chúng rồi. LD: Công bằng mà nhận xét: Nhà văn Duyên Anh luôn luôn ngưỡng mộ và đề cao quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Thế nhưng vô số tướng tá, sĩ quan miền Nam Việt Nam đả kích Duyên Anh đến nơi đến chốn. Ngược lại, một số "rất ít" sĩ quan Việt Nam lại trân trọng công việc văn hóa quốc tế vận của Duyên Anh. Thí dụ như trường hợp Trung tá Phạm Kim Vinh đã thẳng thắn nhận xét rằng những bước đi của Duyên Anh "đã làm đẹp mặt cho người tị nạn Việt Nam trước mắt cộng đồng quốc tế, và làm đẹp hai chữ Việt Nam..." Là một người từng phục vụ trong quân đội, anh có nhận định thế nào về hai "trường phái" bênh và chống nhà văn Duyên Anh như thế? HHC: Theo tôi thì không có trường phái nào bênh hoặc chống Duyên Anh. Chỉ là công việc của cá nhân. Và đám đông a dua mà thôi. Tôi đồng ý với Phạm Kim Vinh rằng nhà văn Duyên Anh đã làm đẹp mặt cho cộng đồng Việt Nam. Thành tích quốc tế vận ấy chưa một cá nhân hay đoàn thể nào làm được xưa nay. *LD:* Những kỷ niệm nào về Duyên Anh mà anh có thể kể cho mọi người cùng biết? HHC: Kỷ niệm đẹp nhất với Duyên Anh là ở nhà Ðào Hiệp, Paris. Tên dược sĩ Playboy này đã hào hiệp khui hết 2 chai rượu "gia bảo" để chúng tôi nhâm nhi và làm thơ tặng nhau tại chỗ. Chai rượu chát Château d’ Yquem 1975 trị giá $2,500.00 US và chai kia $1,500.00 US . Lần khác, là ăn canh cải nấu cá rô do đích tay Duyên Anh nấu. Thực khách có Trần Văn Trạch, Khánh Ly, Ðào Hiệp và tôi. Ăn mệt nghỉ. Ngon nhớ đời. *LD:* Lời khuyên nào của anh đối với những độc giả yêu mến văn chương Duyên Anh đã "được nghe" về những sự vu khống hèn hạ của những người ganh ghét, tị hiềm Duyên Anh? HHC: Sự thật là cuối tháng 10, 2003 tôi nghe được từ họa sĩ Ðằng Giao về Duyên Anh và 2 chữ "ăng ten". Ðằng Giao từng ở tù chung với Duyên Anh rất lâu (tại nơi mà Duyên Anh bị gán cho 2 tiếng "ăng ten”), đã hoàn toàn phủ nhận về tin đồn ác ý này. (Ðằng Giao lấy con gái Chu Tử là Chu Vị Thủy, vốn là 1 người hiền hậu rất đáng tin cậy) Theo Ðằng Giao thì Duyên Anh bị ganh ghét, tỵ hiềm trong tù, cũng như ngoài đời chỉ vì tánh khinh bạc, kiêu ngạo của anh mà thôi. *LD:* Nhận định của thi sĩ Hà Huyền Chi về những vần thơ của thi sĩ Duyên Anh? HHC: Duyên Anh viết văn, Duyên Anh viết nhạc, Duyên Anh làm thơ. Con người tài hoa ấy đã lưu lại đằng sau hằng hà những dấu ấn của thành tựu ở mọi lãnh vực anh đã kinh qua. Nhưng trên tất cả, đằng sau một Duyên Anh khinh bạc, ngạo thế, vẫn luôn có một Duyên Anh chân tình thành khẩn với bằng hữu. Duyên Anh đã viết sẵn cho riêng mình một Ai Tín tuyệt vời: Em, Anh đã đến Paris Mùa thu đầy xác lá Như lòng anh buồn bã thuyền nhân Sài Gòn tuy xa nhưng vẫn rất gần Paris trước mắt mà trăm năm hiu quạnh Cái gì lửng lơ trên miếng đời mỏng dính Ðó hồn anh giá lạnh quê người Anh đi giữa trưa thương nhớ mặt trời Anh đi giữa đường tương tư cơn gió Mặt trời ấm vừa má em hây đỏ Cơn gió hiền đủ sợi tóc em bay Anh đi giữa người thương nhớ ai đây Anh đi giữa đời cát mù sa mạc Anh đi tội tình lưu vong ngơ ngác Anh đi dại khờ trẻ lạc quê hương ........ Em, Anh đã đến Paris Mùa thu đầy xác lá Xác lá mùa thu, xác lá duyên anh (1983) Dòng Ai Tín ấy khép lại đời sống sầu tủi Duyên Anh và mở ra một bầu trời bát ngát cho thơ bay vào miên viễn. Cõi thơ chỉ thấy ở Duyên Anh, dù có hay không viết hoa như anh đã. LD: Sau ngày nhà văn Duyên Anh bị nạn, tình tri kỷ giữa anh và anh Duyên Anh dường như bị cắt đứt. Dư luận cho rằng vì bài viết anh bênh vực anh Duyên Anh có đoạn: ”... Thú thực, mày chưa phải là bạn tốt của tao vì đời tao chưa từng gặp bạn tốt...” khiến anh Duyên Anh không bằng lòng. Sau này hai anh còn liên lạc với nhaủ Anh có thể giải thích rõ hơn để sự ngộ nhận sẽ biến mất và tình bạn giữa anh và anh Duyên Anh mãi mãi bất tử (dù anh Duyên Anh đã đi vào cõi miên viễn)? HHC: Như đã no’i ở phần trên, khi DA bị nạn, tôi cũng đang nằm bệnh tại San Josẹ Trong cơn xu’c động ngu’t lửa â’y, tôi co’ co’ viê’t 1 bài hành dai 128 câu, 1 vần: “Thơ Vỗ Mặt Trời”, như một thê’ ca’ch tuyên chiê’n cùng bạo lực. Tôi nhân danh kẻ sĩ mà viê’t, không phải đơn thuần vì tình bạn vơ’i DA, hoặc vì xu’c cảm nhâ’t thời,/. Co’ thể DA không vui vì sự xa’c định kia: ”... Thú thực, mày chưa phải là bạn tốt của tao vì đời tao chưa từng gặp bạn tốt...” Co’ thể DA chưa từng co’ dịp đọc toàn bộ 128 câu “Thơ Vỗ Mặt Trời” của tôi/. Thực tê’ là: Ðời tôi chưa từng gặp bạn tô’t, dù co’ hay không co’ Duyên Anh. Hà Huyền Chi THƠ VỖ MẶT TRỜI Ngàn dặm thư ngươi rồi cũng tới Ta trên giường bệnh vén môi cười Người qua Hương Cảng tìm vui mới Ta ráng tìm quên truyện đổi đời Thấy rốn chú Ba phơi giữa chợ Thấy xe mì tíu ấm đêm vơi Thấy kinh đen kịt ngang thành phố Hai thước hẻm con, bốn chủ chòi Chiều đớp nghêu sò trên nắp cống Tưởng đâu chợ cũ thuở yêu người Thăm hồ Nhật Nguyệt thu vàng sóng Thấy đủ ngàn năm nhục quá thời Buộc bụng kinh niên ôi cũng đáng Túi vừa rủng rỉnh lại rong chơi Về quê, thèm lắm,nhưng không dám Ngại đảng Ka-ki chửi thấu trời Ngươi kể võ vàng dăm kỷ niệm Ngàn đêm lao ngục héo mòn trôi Ta van hải tặc, van thần biển Ðể một lần ngươi tới bến vui Ðể thấy văn chương nơi đất trích Còn thua sỏi đá dưới chân ngươi Dế Già,* hát dạo long tâm phách Vưà múa vừa ca đến hụt hơi Bạo lực nhìn đi bằng mắt gỗ Bồn Lừa,** bị búa, liệt tay rồi Ðòn thù chấn não, sai gân cổ Chôn sống văn chương dưới mộ hôi Ta vẫn in thơ đem bán dạo Toan đem nhục nước gả cho người Kinh Kha chỉ thấy trong phim xạo Bạo chúa giờ nhan nhản khắp nơị Ngàn dặm thư ngươi rồi cũng tới Quê nhà từng mảnh nhớ chơi vơi Sắn khô nút bấc mười năm nghẹn Bơ sữa nhục hờn cũng đắng môi Kình ngư sẻ thịt phơi đầy chợ Hải điểu nhồi bông đứng ngậm ngùi Gươm báu ích gì trên ngựa gỗ Cung dâu mọt gặm, cỏ bồng ơi! Vũ khí cho ngươi là cán chổi Ðêm về xương cốt héo tả tơi Văn chương táo bón, thơ tê mỏi Viết bức thư xoàng cũng hụt hơi Nghiệp bút ôm vào là khốn khó Chiến-trường-báo-bổ rất tân thời Nghề buôn không vốn thời nay đó Báo biếu tràn lan khắp mọi nơi Bài viết báo này chưa ráo mực Báo kia thuổng lại chạy khơi khơi Dăm ba ký thiệt mòn tâm lực Chống đỡ thiên tai bởi báo đời Chụp mũ, tống tiền,tranh quảng cáo Báo thưa kiện báo rất đười ươi Dăm tên lãnh chúa chơi đòn bạo Thiêu sống, chặt tay, truyện cũ rồi Tác quyền lái sách thi nhau phỗng Văn sĩ, nhà thơ, rách tả tơi Chủ báo ầu ơ quờ quạng chống Ngươi còn ham viết nữa hay thôỉ Thái thú văn chương say bí tỷ Ngủ trên ảo tưởng phấn son ôi Ngăn sông chiếm núi tranh hư vị Thọc bút khơi sâu bất hạnh người Chuột bọ thi nô cười ngặt nghẽo Nhìn qua lỗ cống luận trùng khơi Tầng xanh nào biết bao linh điểu Phóng mắt nhìn xa tám hướng trời Ganh ghét, tỵ hiềm mờ lý trí Phì phà nọc rắn giữa môi cười Thếp vàng dĩ vãng xưa han rỉ Thắp sáng lân tinh tự mãn soi Sớm biết đường dài hay sức ngựa Buồn chi cho bạc tuổi năm mươi Chửi toang cho hả cơn phong ngứa Lại nghiến răng mang thập giá đờị Ngàn dặm thư ngươi rồi cũng tới Biển hoà trong máu muốn bay hơi Xứ này đảng phái nhiều như ngói Ta lập thêm dăm đảng cò mồi: (Chủ tịch cho ngươi, ta thủ quỹ Vợ ngươi phó đảng chắc ăn rồi Hiền thê ngoại vụ, kiêm thư ký Quyên góp lai rai cũng bộn lời Bổn đảng sẽ độc quyền chống Cộng Chờ đèn xanh bật, lượm Phân rơi) Ðảng chia hệ phái, chia từng mống Thực lực coi như đụn cát rời Ngươi còn ham viết ta cho nổ Dăm bộ dâm thư lệch đất trời Lạc giáo, hoan đồ, chơi chết bỏ Ta làm giáo chủ, dóp thơm ơi Từ ngài Cam Ðịa chơi dê cái Trinh nữ thay chăn ấp ủ người Xác bố chình ình chưa kịp bái Ðè nàng ký giả quất tơi bời Chơi cho sông núi ta tơi tả Bảo Ðại, hôn quân tiếng để đời Dưới biển, trên rừng ngài chọi đã Nghe đồn cả vịt cũng mần tươi Tổng thống Ken-Ðì dâm có hạng Ðứng trong thang máy cũng đinh chơi Ðinh trên bàn giấy, đinh văng mạng Thế giới nghiêng mình khép nép coi Bí mật phòng the khai thác kỹ Giúp thù lẫn bạn sướng mê tơi Tân hôn bí thuật bao dâm hỷ Sản xuất thêm nhiều lãnh tụ đoi Kế sách dâm thư đem chống Cộng Thử xem cán ngố có mòn hơi Thằng trong hòm kính cười hay khóc Lính gác trong lăng cũng chuổng cờị Ngàn dặm thư ngươi rồi cũng tới Di ngôn này ta gửi riêng ngươi: -“Bạo hành đớn mạt như lang sói Thơ sẽ hiên ngang vỗ mặt trờị” Chất xám ta dùng không giới hạn Thơ mang chân lý tặng cho người Rừng gươm, biển lửa ta đâu ngán Ta vẫn như thơ đứng giữa đời Bạo lực trét bùn lên đuốc sáng Một nhà văn gục, vạn người đui Trống đồng, bia đá đều bi thảm Phản ánh gương buồn hậu thế soi Khắc lên trán gỗ lằn vôi hảo Tuyên chiến cùng thô bạo mọi thời Thơ mãi tung hoành trong mắt bão Ngươi còn ham viết nữa hay thôỉ Phạm Duy *Duyên Anh 21-5-88 HHC/TTDN/41 Subj:Re: [siliconband] Phỏng vấn HHC về Duyên Anh Date:12/10/2003 8:53:30 AM Pacific Standard Time From:nmchau@club-internet.fr To:Hahuyenchi@aol.com Sent from the Internet Hehehe, Anh mồ côi lâu rồi/. Muốn làm mẹ ghẻ của anh không? hhc Anh ơi coi "Bạn bè như cha mẹ", nghĩa là anh chờ đợi bạn bè coi anh như con đỏ, sống vì anh, hi sinh tất cả cho anh ... thảo nào ! yn ----- Message d'origine ----- De : Hahuyenchi@aol.com À : nmchau@club-internet.fr Envoyé : mardi 9 décembre 2003 18:29 Objet : Re: [siliconband] Phỏng vấn HHC về Duyên Anh Em oi, Chàng thoả hiệp với Nicô , sau 7 ngày rút cầu đóng cửa rồi em. Trở mặt với nàng không khó như anh tưởng, nhưng lúc lái xe 1 mình, buồn ngủ, anh cũng cần nàng Nicô dắt anh an toàn về nhà/. Thay vì vào nhà thương, nhà xác. Chỉ riêng anh, người coi "Bạn bè như cha mẹ", thì anh chưa từng gặp bạn tốt. Anh nhớ em, hhc Anh ơi Em rất tiếc cái câu " đời tôi chưa từng gặp bạn tốt ... " , cho anh . Em có cái nhìn khác, đời tôi đã gặp nhiều bạn tốt, và người tốt (đã trở thành bạn) ... chưa hẳn là vì em may mắn hơn anh . Anh né hay thỏa hiệp với ni cô đến đâu rồi ? __________________________________ Subj: Re: bai M dang tren net.co nick nhan xet ne Date: 12/11/2003 9:46:06 AM Pacific Standard Time From: Hahuyenchi To: rosalinevn@yahoo.com In a message dated 12/11/2003 9:08:42 AM Pacific Standard Time, rosalinevn@yahoo.com writes: Subj:bai M dang tren net.co nick nhan xet ne Date:12/11/2003 9:08:42 AM Pacific Standard Time From:rosalinevn@yahoo.com To:hahuyenchi@aol.com Sent from the Internet Viết thẳng, hiểu cong là lỗi của người viết, và người đọc. Người viết không muốn rào đón, giải thích, người đọc nhìn gần, võ đoán. Có từng quan niệm như A: “bạn bè như cha mẹ” thì mới hiểu được là anh quý bạn cỡ nào/? Cha mẹ không do ta chọn mà có , nhưng không may, dăm kẻ được coi là bạn bè từng bán đứng anh, giá rẻ mạt. Còn nỗi tủi hổ nào cao hơn thế, và có còn cần thiết để nhìn lại nỗi thất vọng mình không em? DA còn bị hôn mê cả năm, khi “Thơ Vỗ Mặt Trời” ra đời, và in trong cuốn Thơ Trong Da Ngựa/. Và A đoán là DA chưa từng được đọc bài này (đúng ra là anh đang tâm sự với bạn cũ là Văn Quang, khi ấy): http://anthonyhạgotdns.com/hhc/hhc/dangua2.htm (Trang 41 - 51) Dù sao A nghĩ, qua M, người viết đã có cơ hội giải thích khúc mắc trên. Thanks, hhc Tôi nhân danh kẻ sĩ mà viê’t, không phải đơn thuần vì tình bạn vơ’i DA, hoặc vì xu’c cảm nhâ’t thời,/. Co’ thể DA không vui vì sự xa’c định kia: ”... Thú thực, mày chưa phải là bạn tốt của tao vì đời tao chưa từng gặp bạn tốt...” Co’ thể DA chưa từng co’ dịp đọc toàn bộ 128 câu “Thơ Vỗ Mặt Trời” của tôi/. Thực tê’ là: Ðời tôi chưa từng gặp bạn tô’t, dù co’ hay không co’ Duyên Anh. Hà Huyền Chi [/quote] Thực tê’ là: Ðời tôi chưa từng gặp bạn tô’t, dù co’ hay không co’ Duyên Anh. Hà Huyền Chi [/quote] Có nghĩa là gặp nhiều bạn thường có , xấu có , nhưng chưa từng biết thế nào là bạn tốt, tội nghiệp anh HHC già từng tuổi này mà vẫn chưa gặp được bạn tốt . Một người sống không có bạn tri kỹ như thế không biết có uổng một đời không? Sống đến nỗi không có ai làm bạn tốt với mình , nếu là tôi thì tôi tự đặt cho mình một nghi vấn và tự tìm câu trả lời cho nghi vấn đó chứ không thể nào đem tuyên bố trước bá quan văn võ , mắc cở lắm. Nhà thơ lớn ( tuổi ) tuyên bố nghe dao to búa lớn quá chừng " tôi nhân danh kẻ sĩ mà viết.... " cách trả lời kiểu này không bị đem ra đánh đòn là maỵ Nhưng dù sao cũng cảm ơn chị HLC post một bài viết lên để mà đọc. Quan Dương In a message dated 12/11/2003 9:59:21 AM Pacific Standard Time, Hahuyenchi writes: Subj:Re: nha van Duyen Anh Date:12/11/2003 9:59:21 AM Pacific Standard Time From:Hahuyenchi To:Kim.Nguyenviet-1@nasa.gov CC:rosalinevn@yahoo.com, Hahuyenchi, hhaphuonghoai1@yahoo.com In a message dated 12/11/2003 7:09:16 AM Pacific Standard Time, Kim.Nguyenviet-1@nasa.gov writes: Subj:nha van Duyen Anh Date:12/11/2003 7:09:16 AM Pacific Standard Time From:Kim.Nguyenviet-1@nasa.gov To:Hahuyenchi@aol.com Sent from the Internet Cám ơn Kim đã góp ý! Số mệnh của người cầm bút dài hơn thời đoạn họ đã ăn và thở/. Họ phải trách nhiệm về mọi khen chê của dư luận bây giờ, và mai sau/. Tạ Tỵ (xếp cũ của tôi) và DA từng có bút chiến với nhau rất nặng nề ở hải ngoại, sau cuốn "Đáy Điạ Ngục"/. Ngoài vấn đề tuổi tác, tôi nghĩ TTỵ không có gì đáng để so với DA, ở tài năng và tư cách . Mới đây, cũng có người thắc mắc đôi điều về bài pv về DA của tôi, xin để fwd cho Kim biết luôn nhé. Tình than, HHC Thua anh Ha Huyen Chi, Trước hết xin có nén hương tưởng nhớ đến người đã quá cố. Trong cuốn Đáy Địa Ngục nhà văn (nghệ sĩ) Tạ Tỵ viết rất rõ về vai trò của Duyên Anh, ở các cuộc phỏng vấn thì: - nhà văn Tạ Tỵ giữ vững lập trường - nhà văn Duyên Anh chưa bao giờ khẳng định bây giờ nhà văn DA đã quá cố và có lẽ vì vấn đề fairness mình nên đe mọi sự chìm vào quên lãng. Hình như cuộc đời là nhân quả và seeds of yesterday are flowers of today, bác sĩ Ngô Thế Vinh bị trách là không cấp cứu, chỉ cho gọi 911 là chuyện làm anh em Quân Y, nhất là ở các binh chủng Tổng Trừ Bị suy nghĩ rất nhiều. Thưa anh Hà Huyền Chi, Cám ơn bài phỏng vấn của anh, trên diễn đàn nhà văn Hà Thượng Nhân cũng có đôi lời về việc nầy. Nguyện cầu hương hồn Duyên Anh được về miền vĩnh hằng , nơi không có thù hận và đắng cay. Thân kính, nguyen-viet kim ___________________________ Subj:su khinh bac cua duyenanh la nguyen nhan chang ?????? Date:12/10/2003 2:50:31 AM Pacific Standard Time From:rosalinevn@yahoo.com To:hahuyenchi@aol.com Sent from the Internet TKhờ oi, Em hỏi như súng mày, làm sao A trả lời trả vốn cho ki.p/. MThảo có gì?, DQSĩ có gì so với DA được chứ/? Sắp dọn nhà qua Úc rồi, còn lo gì bị đuổi nhà/? Gửi trang báo kia về cô bạn em rồi đó. Joyeux Noel nhe em, Z hi A 1. M đã đọc bài DA 2. Vì sao tư nhiên bây giờ A có ý tuởng này ? là đính chính quan hệ giữa A và DA sau khi DA bị nạn ? 3. M có đưa bài của A lên web Dactrung và vietbao.com đó 4. tháng 10/03, A đã găp DGiao ? DGiao ở chung bao lâu với DA trong tù ? 5. sư ghen ghét đố kỵ -lúc nào cũng có-với các tài năng ! 6. vì sao sư đố kỵ đó không xảy ra với Mai thảo - DQSỹ ..? mà lại nhăm vào DA ? 7. hay như anh đoán, chính là sư kiêu ngạo, khinh bạc của DA ? 8. à ha, nếu thế, tôi -nguời đàn bà Saigon -xin thưa cùng qúy tài năng -xin quý tài năng hãy nhũn nhặn một tí ! quý vị không luờng truớc đuợc -sự kiêu ngạo và khinh bạc sẽ đem đến hâu quả gì ? 9. M thích truyện trẻ con của DA 10. nhưng quả tinh giọng văn ThuongSinh làm M không thích 11. có thể chỉ trích. Ok . nhưng không nên khinh bạc quá đáng, dìm nguời khác xuống bùn đen. như vây chỉ tạo nên oán thù ! 12. huống chi duờng như bản chất DA là vậy ? vì từ bác, bố, cô chú M - cả ông Bùi văn Bảo (bố Bùi bảo Trúc) là hiệu truởng, giáo sư thầy dạy DA hồi ngoài bắc-tại truờng Trần Lãm-Thái Bình-là truờng của gia đinh lớn của M- đều nói ngày xưa đi học, DA đã ngổ ngáo , nghịch ngợm, học thì dốt mà đi phá, trêu chọc bạn gái rất " mất dạy" thì nhiều ??????????? 13. thực sự nghe cô /chú kể vậy, M hơi mất cảm tình với DA ! 14. M thì xem truyện DA,thấy DA nhắc đến bác Lô của M, bố của M băng cái giọng ...không lễ phép gì cả ? 15. M dư đinh viết về ngôn ngữ tinh yêu trong thơ HHChi mà busy quá .vì bi đuổi nhà ! huhu ! bye .Gửi lời thăm chị QuyHuong thỏ khờ Ngỡ em giận gì anh mà trốn biệt rồi/. Có dịp sẽ kể cho em nghe nhiều về DẠ Hắn tài hoa lắm. Em khoẻ không? Chúc mẹ con em vui Giáng Sinh!!! hhc _________________________ Anh Hoàn ơi Em nghe nói nhà văn Duyên Anh mất, em không nhớ năm nào, nhưng hôm nay đọc bài của anh, em mới biết Duyên Anh chết thảm. Anh có thể nói rõ cho em biết bịnh trạng của Duyên Anh không? Duyên Anh là nhà văn mà em ái mộ từ khi còn học ở trường trung học Gia Long. Em đọc hầu hết những truyện của Duyên như: Thằng Vũ, Cỏ Non, Bồn Lừa, Chương Còm, Mơ Thành Người Quang Trung, Giàn Hoa Thiên Lý v.v...Em thích lối văn gãy gọn trong sáng của ông. Em tìm thấy tuổi thơ hồn nhiên trong những tác phẩm của ông. Em cũng nghe đồn rằng ông làm "ang-ten" nhưng em không tin, bởi vì ông là nhà văn mà em mến mộ từ hồi em còn nhỏ xíu. Đọc Trần Đại của Duyên Anh, em thương những người ở xã hội đen chứ không sợ hãi họ nữạ Ngọn bút tài tình của Duyên Anh làm nhân vật Trần Đại trở thành hiền lành dễ thương vô cùng. Rồi bỗng nhiên ông Duyên Anh chết, em cứ tưởng bị đi cải tạo về thì ông bị bệnh hậu mà chết thôi, như bao nhiêu sĩ quan cao cấp khác bị hành hạ ngoài bắc. Nhưng em không dè cái chết của ông không dơn giản như vậỵ Tội nghiệp quá anh Hoàn ơị Kể em nghe nhiều hơn về Duyên Anh nghe anh Hoàn Cám ơn anh Lê Mỹ Dung