|
| |
-
|
-
|
|
- Ngó
Lui Mấy Chặng Đường Lệ Đá
-
-
- Vài
ḍng về Lệ
Đá lời 1, 2
-
- Lệ
Đá, trước hết, không phải là
một bài thơ phổ nhạc. Phải nói là tôi
đă đặt lời cho bản nhạc (vốn
không tên) của Trần Trịnh mới đúng.
Do một cơ duyên đặc biệt, Trung sĩ
Nguyễn Văn Đông, chơi Clarinet, giới
thiệu Trần Trịnh với tôi:
- -Nhạc
Trần Trịnh khá lắm, nhưng rất ít người
biết đến. Xin anh giúp thằng bạn em
một lần, đặt lời ca giùm cho nó.
- Tôi
rất cảm mến Đông, nhưng liền
lắc đầu:
- -Em
biết là anh vốn mù nhạc mà
- Đông
tha thiết:
- -Em
biết chứ, nhưng em thành thực nghĩ
rằng chỉ có anh mới giúp được nó.
- Trần
Trịnh cười hiền:
- -Xin
anh giúp chọ Tôi nghĩ là sẽ có cách...
- Tôi
thẳng thắn đặt điều kiện:
- -Nể
thằng em, coi như tôi thuận trên nguyên
tắc. Tuy nhiên, tôi cần nghe anh đàn bản
nhạc này vài lần để có khái niề.m
về nhạc tính. Và tôi cũng cần ư
kiến thẩm định về nhạc
thuật của bài này với những Pianist như
Dzương Ngọc Hoán (chồng Pianist, ca sĩ
Quỳnh Giao)
-
- Chúng
tôi kéo nhau lên đài phát thanh Quân Độị
Trần Trịnh ngồi vào Pianọ Và điều
ngạc nhiên là tôi ưa ngay cái âm hưởng
buồn ngất ngây dịu nhẹ, rất
Pianissimo ấỵ Melody thật tha thiết,
ngọt ngào, bắt nhĩ. Khi ấy Đông đă
kéo Dzương Ngọc Hoán qua và Hoán khen bản
nhạc này không tiếc lời, khiến tôi có
ngay quyết định giúp Trần Trịnh. Sau
phần thảo luận, chúng tôi tự chế ra
một quy ước riêng. Trần Trịnh ghi dưới
các nốt nhạc chữ "o" cho những
từ không dấu (b́nh thanh) / Dấu huyền cho
các từ mang dấu huyền, hỏi Nặng./
Sắc cho các từ mang dấu sắc, ngă.
- Tiếc
là khi ấy loại máy cassette c̣n chưa
được phổ biến. Tôi nghe Trịnh
đàn thêm vài lần nữa và cố gắng
nhập tâm cái âm hương của bản
nhạc. Và tôi bắt đầu chơi ô chữ.
- Hôm
sau, tôi đem đến Trần Trịnh lời
(ca thứ nhất của Lệ Đá. Kết
quả ngoài sức tượng tượng tôi, là
không biết bằng cảm hứng nào đó, tôi
đă hoà được cái rung cảm đích
thực của thơ tôi cho nhạc Trịnh.
Trần Trịnh mừng rỡ tới sững
hồn. Anh và Hoán cùng hân hoan hát Lệ Đá
khiến tôi cũng choáng ngợp niềm vui:
- "Hỏi
đá xanh rêu bao nhiều tuổi đời
- Hỏi
gió phiêu du qua bao đỉnh trời"
- Lập
tức tôi viết lời 2. Buổi trưa
nắng gắt, dưới mái tôn thấp lè tè
của quán cơm lính trong trạị Trên
chiếc bàn bọc nhôm nóng bỏng, cáu bẩn, tôi
thả hồn bay với Lệ Đá. Tôi viết
thật dễ dàng, và khóc cũng dễ dàng
với:
- "Người
đi, đi măi không về
- Thời
gian xóa vội câu thề
- Bóng
anh nhạt nhoà bóng núi
- Em
với t́nh yêu trăng soi
- Tượng
đá kiên trinh ru con đợi chồng
- Nhạc
lá thu mưa hay chân ngựa hồng..."
-
- Tôi
cứ vừa viết vừa khóc thế đó, như
khi ngồi chép lại những ḍng nàỵ Tôi
bỏ dở bữa ăn, đem lời 2 lên
đài Quân Độị Gặp Nhật Trường
trước pḥng vi âm. Tôi đưa Lệ Đá
ra khoẹ Nhật Trường hát ngay với
nỗi hân hoan bốc lửạ Hắn túm ngay
lấy Trần Trịnh đ̣i soạn cấp
kỳ hoà âm cho ban nhạc và 2 bè khác cho Mai Hương,
Như Thuỷ. Khoảng nửa giờ sau Lệ
Đá được thâu cấp kỳ. Nhật
Trường, Mai Hương, Như Thuỷ,
mỗi nguời trên tay một bản Lệ Đá
"ḿ ăn liền" say mê hoà ca với
nỗi xúc động đồng thiếp. Take
onẹ Good take! Hát và thâu hoàn chỉnh ngay lần
thứ nhất.
- Nhật
Trường như bay ra khỏi pḥng vi âm ôm
lấy tôi và Trần Trịnh:
- -Ông
đặt lời thần sầụ Bản này
sẽ là Top Hit.
- Tôi
nhún nhường:
- -Top
Hit được là nhờ nhạc Trần
Trịnh bay bổng như diều đấy
chứ.
- Nhật
Trường cướp lời:
- -Nhưng
ông là gió lớn. Đại phong... )
- (Trích
bài Lê Tạo phỏng vấn HHC, điện báo
VHNT)
-
- Nhịp
4/4 Thiết tha, thể điệu Slow Rock, hợp
âm La trưởng
-
- Lệ
Dá 1 (sáng tác cuối
thập niên 60)
-
- 1.
- Hỏi
đá xanh rêụ..bao nhiêu tuổi đời
- Hỏi
gió phiêu dụ..qua bao đỉnh trời
- Hỏi
những đêm sâụ..đèn vàng héo hắt
- Ái
ân...bây giờ là nước mắt
- Cuối
hồn một...thoáng nhớ mong manh
-
- 2.
- Thuở
ấy tôi nhự..con chim lạc đàn
- Xoải
cánh cô đơn...bay trong chiều vàng
- Và
ước mơ saọ..trời đừng băo
tố
- Để
yêu thương...càng nhiều gắn bó
- Tháng
ngày là...men say nguồn thơ
-
- Diệp
khúc
- T́nh
yêụ..đă vỗ...cánh rồi
- Là
hoạ..rót mật...cho đời
- Chắt
chiụ..kỷ niệm...dĩ văng
- Em
nhớ ǵ...không em ơi
-
- 3
- Mầu
áo thiên thanh...thơ ngây ngày nào
- Ch́m
khuất trong mưạ..mưa bay rạt rào
- Đọc
lá thư xưạ..một trời luyến
tiếc
- Nhớ
môi em...và mầu mắt biếc
- Suối
hẹn ḥ...trăng xanh đầu non
-
- Lệ
Đá 2
-
- 1
- Tượng
đá kiên trinh...ru con đời đời
- Là
nét đan thanh...nêu cao t́nh người
- Là
ánh chiêu dương... đẩy lùi bóng tối
- Tháng
năm xạ..trùng trùng sóng gối
- Ngóng
nh́n từ...bát ngát chân mây
-
- 2.
- Bài
hát ca daọ..theo tôi vào đời
- Và
giữ cho tim...tôi xanh nụ cười
- Nào
biết trong em...c̣n nhiều trống vắng
- Trái
yêu đương...chỉ là trái đắng
- Gă
tật nguyền...buông trôi niềm tin
-
- Điệp
khúc
- T́nh
yêụ..đă vỗ...cánh rồi
- Là
hoạ..rót mật...cho đời
- Chắt
chiụ..kỷ niệm...dĩ văng
- Em
nhớ ǵ...không em ơi
-
- 3.
- Tương
đá kiên trinh...ôm con đợi chồng
- Nhạc
lá thu mưạ..hay chân ngựa hồng
- Lệ
đá tuôn rơị..ḍng ḍng nối tiếp
- Ngóng
chinh phụ..đời đời kiếp kiếp
- Suối
vọng t́m...trăng xanh đầu non
-
-
- Cái
ma kiếp của một bài ca được yêu
chuộng thường yểu tử, và xuống
cấp. Nhưng Lệ Đá th́ không. Nó may
mắn thoát khỏi định số ước
lệ ấư. Vào những năm 67,68 Lệ Đá
được cất tiếng thường xuyên
hầu như ở khắp mọi sinh hoạt văn
nghệ/. (Thời kỳ độc chiếm,
một cơi của nhạc Trịnh Công Sơn.)
-
- Lệ
Đá góp mặt hàng đêm ở các pḥng trà,
tiệm nhảư. Lệ Đá vào khuê pḥng, ra máy
nước. Rồi quán cà phê cũng Lệ Đá,
phim ảnh cũng Lệ Đá (với tiếng hát
Khánh Ly, do Thanh Nga (?), Đoàn Châu Mậu diễn
xuất, Bùi Sơn Ruân đạo diễn).
-
- May
sao, Lệ Đá vẫn chưa trở thành
nhạc sến, nhạc đứng đường.
May sao, tôi vẫn được yên thân, bởi
vẫn giữ kín cơ duyên nhảy dù vào
nghề viết lời nhạc. Để mọi
người đều hiểu lầm rằng
Trần Trịnh phổ thơ tôí. Khi ấư.
-
- Tôi
viết thêm lời 3 cho Lệ Đá vào dịp công
tác ở miền Sóc Trang, Cà Mâú. Nơi Rừng
Mắm của B́nh Nguyên Lộc với muỗi ṃng
dễ nể/. (B́nh Nguyên Lộc dọa, chỉ
cần quơ tay 1 cái là đă túm được
cả chục con muỗí. Bạn bè hăm, trâu ḅ
c̣n phải ngủ trong mùng.) Khách sạn tỉnh
lẻ. không khá ǵ hơn mấy quán trọ trong
phim Anh Hùng Xạ Điêu, Cô Gái Đồ Long.
Thực khách vừa nhâm nhi, vưà quơ chưởng,
đuổi muỗí.
-
- Mới
chập tối, tôi đă chui vô chiếc mùng
thố. Và buồn t́nh tôi Lệ Đá 3:
-
- Lệ
Đá lời 3
(Tháng 9, 1968)
-
- 1.
- Từ
những đam mệ.. xa trong cuộc đời
- Từ
những cơn vuị.. tan theo nụ cười
- Từ
phút trao đị.. cuộc t́nh thứ nhất
- Giá
băng khị.. tuổi hồng đă mất
- Dấu
bèo ch́m... khuất sóng xa khơi
-
- (Cho
đến bây giờ, tôi vẫn c̣n ghét cái h́nh
tượng ước lệ, cũ mèm là cái
"dấu bèo" phải gió nàư. Nhưng
thực tế quanh tôi, vẫn là những đám
lục b́nh lăng mạn trôi thanh thản trên
mọi miền sông nước miền Tâư. Đành
vậy thôí.)
-
- Tôi
khi ấy, đặt ḿnh vào tâm cảnh của người
bị t́nh phụ/. Cũng chỉ là vay mượn,
thác ư thôi, chứ thuở giờ tôi đă
phụ ai đâu mà biết người ta sầu
năo ra saó?
-
- 2
- Ḍng
tóc mây thợ.. trên vai rủ mềm
- Mười
ngón tay em... đan trong tủi phiền
- Lời
hứa cao baỵ.. cuộc t́nh cút bắt
- Giấc
mơ hoạ.. đầu đời đă tắt
- Có
ǵ vừạ.. trôi qua tầm tay
-
- (Thấy
chưa, sông rạch miền Tây c̣n ám ảnh tôi
dài dài ở những cái trôi, cái ch́m trong tâm
cảnh thớ.) Khi viết điệp khúc
của lời ca Lệ Đá 1, tôi phục tôi quá
cỡ/. Và ngỡ rằng tôi không thể viết
hay hơn: "T́nh yêu đă vỗ cánh
rồị.." Tôi ngờ rằng ḿnh là người
đầu tiên đă viết ra chữ "vỗ
cánh" cho h́nh tượng, ngôn từ đầy
cảm khái thay cho 2 tiếng
bội phản, sở khanh thế đó/. (Nếu
biết rằng, sau này, người ta cũng
"vỗ cánh" tùm lum, vỗ vô tội vạ,
th́ tôi đă cất công đi cầu chứng cho
câu này rồí. Và đă không xảy ra cuộc
tranh căi ba láp, ngớ ngẩn, về sau, ở
một diễn đàn khác.)
-
- Ở
điệp khúc Lệ Đá
3 này cũng là ma ngữ,
quỷ điệu bất ngờ/. Không chừng c̣n
bay hơn "vỗ cánh":
-
- Điệp
khúc
- Người
đị.. đi măị.. không về
- Thời
gian... xoá vộị.. câu thề
- Bóng
anh... nhạt nhoà... bóng núi
- Em
với t́nh... yêu trăng soi
-
- 3.
- Lạy
chúa ngôị.. ba nghe con nguyện cầu
- Và
giúp cho con... quên đi t́nh sầu
- Lời
thánh ru êm... giọt đàn thống hối
- Chúa
trên caọ.. mỉm cười thứ lỗi
- Những
giọt đàn... vang trong trời tin
-
- (Ca
sĩ chuyên nghiệp hay tài tử thường
cố ư hay vô t́nh hát sai lời cá. "Chúa ngôi
ba" của tôi thường được hát
là Chúa ba ngôí. Xoải cánh cô đơn bay trong
"chiều vàng", được hát là
chiều tàn. "Nhạc" lá thu mưa,
được hát và chép sai là nhặt lá thu mưạ..)
Chuyện nhỏ thôi, cái sai lầm này c̣n dễ
thương hơn nhiềú. So với cái dốt
của anh MC , không biết Lệ Đá do HHC
viết lờí. Hoặc tệ hại hơn
nữa là anh MC này cố t́nh vờ quên, cho
thoả ḷng đố kỵ nhỏ nhen. Cũng là
chuyện nhỏ thôi, khi Trần Trịnh cúi
mặt xuống, ngầm nhận sảng rằng
lời ca Lệ Đá cũng là do anh ta "sáng tác",
do anh MC thâm hiểm kia mớm hơí.
-
- Sáng
hôm sau, chỉ có Chúa ngôi ba mới biết
được cơn sợ hăi của tôi đến
cỡ nào khi thức giấc. Trong mùng tôi, cả
trăm con muỗi đen đủi no căng đu
ḿnh say ngủ an b́nh!!!
-
- Lệ
Đá lời 4 (Riêng cho Khánh
Liên, tháng 4, 1975)
-
- Chiều
27 tháng 4, 1975 c̣n là cái hẹn với người
t́nh Khánh Liên ở Thị Nghè/. T́nh thế
biến chuyển cực nhanh khiến tôi buông rơi
ư chí tử thủ/. Tôi chợt thấy là ḿnh
phải rời khỏi Sài G̣n, bằng mọi giá/.
Tôi không đến được với Khánh Liên,
bởi chỉ c̣n mấy tiếng đồng
hồ thôi, tôi phải quưnh quàng lo đủ
thứ việc. Vốn là người phóng khoáng,
nhưng tôi thường đĩnh đạc
trong trách vụ/. Là trưởng pḥng Ấn
Họa cục Tâm Lư Chiến, tôi lên gặp đại
tá Cục Phó để thông báo ngầm là tôi
sẽ chuồn sớm. Giao lại vũ khí,
tập họp đơn vị (82 nhân viên c̣n
hiện diện đủ) để nói lời
từ giă/. Rằng, tôi không thể cho phép các anh
em rời khỏi trách vụ, vậy th́ mạnh
ai nấy lo, hồn ai nấy giữ/.
-
- Tôi
ngay thẳng và khờ khạo thế đó
trời ạ/ Thế nhưng tôi đă không
thể thu xếp để tới chỗ hẹn,
nói lời từ giă cùng Khánh Liên. Nỗi
buồn đeo cứng lấy tôí. Ở những
hơ hải bôn đàó. Ở khi ngồi nín
thở dưới hầm tầu Boo Hung. Khi ráng
ngoi nh́n mặt sông Ḷng Tảo, lần cuốí.
Mặt sông cuồn cuộn đau, khi thấp thoáng
ngàn dặm chia ĺa cùng Sài G̣n, quê hương, người
t́nh Khánh Liên...
-
- Lệ
Đá 4, xen vào tâm cảnh mất nước, bôn
đào, phụ t́nh...Khởi viết từ tháng
4, và hoàn chỉnh vào tháng 7, 1975.
-
- Lệ
Đá lời 4
-
- 1.
- Từ
nỗi xa đaụ.. như đêm và ngày
- Mỏi
cánh thư baỵ.. bay trong mùa đầy
- Ḥn
đá đeo trên... cuộc đời héo hắt
- Măi
bơi trong... vực sầu nước mắt
- Chút
t́nh buồn... lăng đăng men say
-
- 2.
- Người
lỡ chia xạ.. đôi bên địa cầu
- T́nh
lỡ chia xạ.. hai bên đỉnh sầu
- Người
đă xa khơị.. cuộc t́nh tách bến
- Chút
hương xưạ.. làm thành vốn liếng
- Cũng
cùn ṃn... theo chân thời gian
-
- Điệp
khúc
- Muà
xanh... đă khép... mắt đời
- Hè
khộ.. nức nở... ma cười
- Gió
thụ.. liệm vàng... nỗi nhớ
- Đông
xám... màu tang... nơi nơi
-
- (Tôi
cũng không thích chữ "ma" cười
trong điệp khúc nàư. Toan thay bằng "mưa"
cười hay "sông" cười, nhưng
rồi vẫn để nguyên cái cảm xúc ban
đầu: ma là CSản, nhưng cùng là tượng
trưng cho nỗi oan khuất khi cuộc t́nh
bị bức tử/.)
-
- 3.
- Một
nét sao baỵ.. trên khung trời buồn
- Ngọn
lá me khộ.. lăn trên mặt đường
- Tưởng
tiếng chân quen... t́m về lối ngơ
- Tiếng
chân xưạ.. chỉ là tiếng gió
- Gió
thở dàị.. lung lay hồn trăng
-
- (Không
rơ điều ǵ đă khiến tôi không xa
rời được cái giao hưởng của
Lệ Đá 1, 2, khiến đôi khi, khúc này
hầu như là một phó bản, mô phỏng
của khúc trước. Nó dẫn tôi quanh
quẩn trong tŕnh tự ấỵ Không rờí.)
-
- Lệ
Đá lời 5 (Riêng cho
Nguyệt Lăng)
-
- Có
lẽ tôi là một kẻ chung t́nh mang trái tim
phản trắc. Ở 1992, tôi đắm hồn vào
một t́nh yêu mớí. (Nguyễn Tà Cúc -
Nguyệt Lăng - Ác Bà Bà, là một.) Ba đại
ác nhân và mỹ nhân này đă cho tôi hạnh phúc
và hành tôi điêu đứng không cùng.
-
- Nguyễn
Tà Cúc th́ không thể nào không...tà cho được.
Nàng đến với tôi như một tiểu
muội, thứ thiệt. Rồi tôi đổ
đốn đâm ra yêu tiểu muội, qua
một phân thân của nàng là Nguyệt Lăng (sóng
trăng).
-
- Tháng
Một Buồn, 1993, là thi tập ghi dấu t́nh tôi
với nàng. Rồi Nguyệt Lăng lại phân thân,
lần nữá. Từ cây bút hoa bướm
hiệu đoàn, Ác Bà Bà soi kính chiếu yêu vào
đời sống, văn chương. Và
chứng tỏ năng khiếu trong lănh vực phê
b́nh văn học, và đàn hạch tư cách
bất chính của nhà văn. (Trong và ngoài văn
chương)
-
- Tôi
xa nàng từ 1993. Dù cái t́nh của chúng tôi
vẫn là ngàn đời chẳng thể chia xá. Và
từ tháng Mười, 1992 đến tháng
Chạp, 2002, đă là hơn 10 năm vèo qua trong
thân t́nh, chúng tôi vẫn chưa hề giáp
mặt nhau, dù chỉ 1 lần. Dù tôi đến
Cali nhiều bận. Rất nhiều bận.
-
- Không
gặp, phải chăng là cố gắng phi thường
của chúng tôí. Để giữ cho t́nh măi
đẹp. Cho dù, những năm sau này, tiểu
muội của tôi đă trong t́nh trạng không c̣n
ràng buộc bởi hôn nhân.
-
- (Và
những ḍng này cho em T. Thằng anh phóng đăng này,
vẫn chưa 1 lần có lỗi với em. Cám
ơn em đă rộng lượng với tiểu
muội và anh, trong t́nh yêu văn chương.)
-
- Lệ
Đá lời 5
-
- Từ
lúc yêu trăng...tiêu hoang cuộc đời
- Từ
phút say hoạ..tương tư biển trời
- Muội
rót cho huynh...ngọt ngào suối biếc
- Đắm
say trên...từng hàng chữ viết
- Cũng
muộn phiền...suốt kiếp chưa vơi
- 2.
- Sợi
tóc biên cương...xa hơn ngàn trùng
- Nguyệt
lăng sông chiạ..tang thương chẳng cùng
- Là
nhánh phong lan...v́ người vẫy gió
- Lúc
trăng vơị..người c̣n măi nhớ
- Vẫn
nồng nàn...thơm hương tịnh yên
-
- Điệp
khúc
- T́nh
đaụ..lấp lánh...cuối trời
- Ngàn
khuyạ..gió thở...vai người
- Tóc
đêm...mượt mà...suối nhớ
- Trăng
đắm...hồn sị..trăng trôi
-
- 3.
- T́nh
lỡ đăng quang...sông vui, dặm phiền
- C̣n
chút dư hương...vương trên cỏ
hiền
- Để
măi thương nhaụ..đời này kiếp khác
- Những
đêm sâụ..thảng lời gió hát
- Khúc
t́nh hoàị..trăm năm, ngàn năm
- HHC
-
- Dường
như tôi thích Lệ Đá 5 này hơn những
lời cũ /. T́nh và thơ mượt mà như
sóng trăng, suối biếc, cỏ hiền.
Không có chỗ cho sáo ngữ, đại ngôn.
Lời ca này được chôn giấu nhiều
năm trong kho riêng kỷ niệm trăng saó. Và hôm
nay, sinh nhật tôi, nàng đă bất ngờ trao
lại ch́a khoá kho tàng.
-
- Tôi
mở ḷng ra cùng Nguyệt Lăng.
- hahuyenchi
- 122102
-
-
|
-
|
|